باریسیتینیب چیست و چه کاربردی دارد؟

قرص المینار 2 میلی گرم یا باریسیتینیب (Baricitinib) یک داروی مهارکننده آنزیم‌های Janus kinase یا JAK است. این دارو عمدتاً فعالیت JAK1 و JAK2 را مهار می‌کند و از این طریق در پیام‌رسانی برخی سیتوکین‌های دخیل در التهاب و پاسخ ایمنی اختلال ایجاد می‌کند.

باریسیتینیب یک داروی نسخه‌ای و سرکوب‌کننده سیستم ایمنی است و مصرف آن باید تحت نظر پزشک انجام شود.

موارد مصرف تأییدشده باریسیتینیب

تأییدیه و شرایط مصرف باریسیتینیب در کشورهای مختلف یکسان نیست. بنابراین هنگام بیان موارد مصرف، باید به کشور و مرجع دارویی توجه کرد.

آرتریت روماتوئید

قرص المینار 2 میلی گرم یا باریسیتینیب برای برخی بزرگسالان مبتلا به آرتریت روماتوئید متوسط تا شدید استفاده می‌شود؛ به‌ویژه زمانی که پاسخ کافی به درمان‌های قبلی وجود نداشته باشد یا بیمار داروهای قبلی را تحمل نکند.

این دارو می‌تواند با کاهش فعالیت التهاب، به کاهش درد، تورم و خشکی مفاصل کمک کند و فعالیت بیماری را کاهش دهد.

بسته به دستورالعمل و مجوز دارویی، باریسیتینیب ممکن است به‌تنهایی یا همراه با برخی داروهای ضد روماتیسمی استفاده شود.

آلوپسی آره‌آتا یا ریزش موی سکه‌ای

قرص المینار 2 میلی گرم یا باریسیتینیب برای درمان آلوپسی آره‌آتای شدید در برخی گروه‌های سنی تأیید شده است.

این بیماری یک اختلال ایمنی است که در آن سیستم ایمنی به فولیکول‌های مو حمله می‌کند. مهار مسیرهای JAK می‌تواند فعالیت این فرایند التهابی را کاهش دهد.

در برخی بیماران، درمان می‌تواند باعث رشد مجدد مو شود. میزان پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است برای حفظ نتیجه به درمان طولانی‌مدت نیاز باشد.

درماتیت آتوپیک

در برخی کشورها، باریسیتینیب برای درمان درماتیت آتوپیک متوسط تا شدید در بزرگسالانی که به درمان سیستمیک نیاز دارند، تأیید شده است.

این دارو می‌تواند شدت التهاب و به‌خصوص خارش پوست را کاهش دهد.

با این حال، مجوز مصرف آن برای درماتیت آتوپیک در همه کشورها یکسان نیست.

کووید-۱۹

باریسیتینیب در برخی شرایط برای درمان بیماران بستری مبتلا به کووید-۱۹ استفاده شده است.

کاربرد آن به شدت بیماری، نیاز بیمار به اکسیژن و دستورالعمل‌های درمانی بستگی دارد. در این شرایط، باریسیتینیب ممکن است همراه با سایر درمان‌ها استفاده شود.

بنابراین نباید باریسیتینیب را برای درمان معمول کووید-۱۹ در منزل یا بدون تجویز پزشک مصرف کرد.

موارد مصرف خارج از برچسب باریسیتینیب

برخی کاربردهای باریسیتینیب در مطالعات بالینی بررسی شده‌اند، اما مطالعه شدن یک کاربرد به معنی تأیید رسمی آن نیست.

لوپوس اریتماتوز سیستمیک

مهار مسیر JAK می‌تواند از نظر تئوری و در مطالعات بالینی بر برخی مسیرهای التهابی لوپوس اثر بگذارد.

با این حال، باریسیتینیب درمان استاندارد و تأییدشده برای همه بیماران مبتلا به لوپوس محسوب نمی‌شود و استفاده از آن باید بر اساس شرایط بیمار و شواهد موجود انجام شود.

ویتیلیگو

مسیرهای JAK در التهاب مرتبط با ویتیلیگو نقش دارند و مهارکننده‌های JAK در درمان این بیماری مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

با این حال، باریسیتینیب را نباید به‌عنوان درمان روتین و تأییدشده ویتیلیگو معرفی کرد.

پشتیبانی و مشاوره

کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند

تماس فوری واتساپ ارسال نسخه آنلاین

ارتباط از طریق پیام‌رسان‌ها

واتساپ ایتا تلگرام

پاسخگویی 24 ساعته | 7 روز هفته

سارکوئیدوز

باریسیتینیب و سایر مهارکننده‌های JAK در برخی بیماران مبتلا به سارکوئیدوز مقاوم به درمان بررسی شده‌اند.

شواهد موجود برای این کاربرد محدود است و هنوز نمی‌توان باریسیتینیب را درمان استاندارد سارکوئیدوز دانست.

بیماری پیوند علیه میزبان

مهارکننده‌های JAK در درمان بیماری پیوند علیه میزبان (GVHD) مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. با این حال، جایگاه درمانی باریسیتینیب باید بر اساس نوع بیماری، شدت آن و دستورالعمل‌های تخصصی تعیین شود.

پلی‌کندریت عودکننده

گزارش‌هایی درباره استفاده از مهارکننده‌های JAK در برخی بیماری‌های التهابی نادر وجود دارد، اما شواهد مربوط به باریسیتینیب در پلی‌کندریت عودکننده محدود است.

بنابراین این کاربرد را باید یک استفاده تحقیقاتی یا خارج از برچسب دانست، نه یک کاربرد تأییدشده.

مهم‌ترین هشدارهای مصرف باریسیتینیب

باریسیتینیب به دلیل اثر بر سیستم ایمنی می‌تواند خطر برخی عوارض مهم را افزایش دهد.

خطر عفونت

مصرف دارو می‌تواند احتمال برخی عفونت‌ها را افزایش دهد یا باعث فعال‌شدن مجدد عفونت‌های نهفته شود.

پیش از شروع درمان، پزشک ممکن است بیمار را از نظر سل و هپاتیت ویروسی بررسی کند.

در صورت بروز تب، سرفه مداوم، تنگی نفس یا سایر علائم عفونت، باید پزشک در جریان قرار گیرد.

خطر لخته خون

برای مهارکننده‌های JAK از جمله باریسیتینیب درباره افزایش خطر ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه هشدار داده شده است.

افرادی که سابقه لخته خون یا عوامل خطر قلبی‌عروقی دارند، باید پیش از شروع درمان این موضوع را با پزشک مطرح کنند.

درد یا تورم ناگهانی یک پا، درد قفسه سینه یا تنگی نفس ناگهانی می‌تواند نیازمند ارزیابی فوری پزشکی باشد.

آزمایش‌های دوره‌ای

پزشک ممکن است در طول درمان، آزمایش‌هایی مانند موارد زیر را بررسی کند:

• شمارش سلول‌های خونی
• آنزیم‌های کبدی
• عملکرد کلیه
• چربی خون
• وضعیت عفونت‌ها در صورت وجود عوامل خطر

دفعات انجام این آزمایش‌ها به شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.

آیا باریسیتینیب داروی خطرناکی است؟

باریسیتینیب می‌تواند داروی مؤثری برای بیماری‌های خاص باشد، اما به دلیل اثر آن بر سیستم ایمنی، مصرف آن بدون نظارت پزشکی مناسب نیست.

خطر و فایده دارو باید برای هر بیمار به‌صورت جداگانه بررسی شود. سابقه عفونت، بیماری‌های قلبی‌عروقی، سابقه لخته خون، بیماری‌های کبدی و کلیوی و داروهای هم‌زمان می‌توانند در تصمیم‌گیری پزشک مؤثر باشند.

جمع‌بندی

باریسیتینیب یک مهارکننده JAK1/JAK2 است که در برخی کشورها برای بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید، آلوپسی آره‌آتا و درماتیت آتوپیک تأیید شده و در شرایط خاص برای کووید-۱۹ نیز استفاده شده است.

کاربردهایی مانند لوپوس، ویتیلیگو، سارکوئیدوز و برخی بیماری‌های التهابی نادر همچنان به شرایط بیمار و شواهد موجود بستگی دارند و نباید همگی به‌عنوان موارد مصرف رسمی معرفی شوند.

نکته مهم: باریسیتینیب داروی خوددرمانی نیست و شروع، قطع یا تغییر مقدار آن باید با نظر پزشک انجام شود.