داپاگلیفلوزین یک داروی مهارکننده‌ی کوترانسپورتر 2 سدیم-گلوکز یا SGLT2 می‌باشد که در بیماران دیابت نوع دو کاربرد دارد.
اما ویژگی منحصر به فرد این دارو در افراد دیابتی، نقش آن در کاهش خطر نارسایی‌های قلبی و عوارض کلیوی در پی ابتلا به دیابت می‌باشد.
به همین خاطر می تواند انتخاب مناسبی در بیماران دیابتی که مشکلات قلبی عروقی تحت کنترل دارند یا در معرض خطر مشکلات قلبی عروقی هستند و‌یا درگیر انواع نارسایی قلبی می‌شوند، باشد.
داپاگلیفلوزین همچنین در افراد با مشکلات مزمن کلیوی در مواردی که احتمال پیشرفت بیماری‌ کلیوی زیاد باشد نیز جهت کاهش خطرات قلبی عروقی و پیشروی بیماری استفاده می‌شود و در واقع توانایی جلوگیری از پیشروی اختلالات کلیوی در بیماران دیابتی را نیز دارد.
این دارو‌با نام‌تجاری Farxiga در بازار دارویی دنیا معروف شده است و به صورت قرص خوراکی ۵و۱۰ میلی‌گرم تولید می‌شود.
داپاگلیفلوزین ممکن است در بیماران با مشکلات مزمن کلیوی(دیابتی یا غیر دیابتی) به عنوان کمک‌کننده در کسانی که دفع آلبومین آنها افزایش پایداری دارد(نسبت آلبومین به کراتینین ادرار ۲۰۰تا۵۰۰۰ میلی گرم /گرم) در کنار داروهای اصلی استفاده شود.

۱. درمان فشار خون بالا

توضیحات کاربردی برای پزشک:

• هدف اصلی: این دارو برای درمان فشار خون بالای اولیه (فشار خون بالا بدون علت ثانویه مشخص) به کار می‌رود.
• نحوه استفاده درمانی: این ترکیب برای درمان اولیه (شروع درمان) توصیه نمی‌شود. استفاده اصلی آن برای بیمارانی است که فشار خون آن‌ها با تک‌درمانی تلمیزارتان (با دوز ۸۰ میلی‌گرم در روز) به اندازه کافی کنترل نشده است.

مزیت استفاده از داروی ترکیبی:

• افزایش اثربخشی: افزودن هیدروکلروتیازید به تلمیزارتان، اثر کاهندگی فشار خون را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. این امر به ویژه در بیمارانی که به تک‌درمانی پاسخ کافی نداده‌اند، حیاتی است و به دستیابی به هدف درمانی کمک می‌کند.
• کنترل ۲۴ ساعته: تلمیزارتان به دلیل نیمه‌عمر طولانی خود، کنترل فشار خون مؤثری را در طول ۲۴ ساعت، از جمله در ساعات پرخطر صبح زود، فراهم می‌کند. ترکیب آن با هیدروکلروتیازید این اثر را تقویت می‌کند.
• بهبود پذیرش بیمار: استفاده از یک قرص ترکیبی (به جای دو قرص مجزا) می‌تواند پذیرش بیمار را بهبود بخشد، که عاملی مهم در درمان طولانی‌مدت فشار خون بالا است.
• کاهش ریسک قلبی-عروقی: کاهش مؤثر فشار خون با این ترکیب، خطر رخدادهای قلبی-عروقی کشنده و غیرکشنده، عمدتاً سکته‌های مغزی و سکته‌های قلبی را، کاهش می‌دهد.
• تنظیم دوز: در بیمارانی که با دوز ۸۰ میلی‌گرم تلمیزارتان و ۱۲.۵ میلی‌گرم هیدروکلروتیازید کنترل نشدند، می‌توان دوز را به ۸۰ میلی‌گرم تلمیزارتان و ۲۵ میلی‌گرم هیدروکلروتیازید افزایش داد. دوز اولیه توصیه شده برای شروع درمان ترکیبی در صورت عدم پاسخ به تلمیزارتان ۸۰ میلی‌گرم، معمولاً دوز کمتر (مانند ۴۰ میلی‌گرم تلمیزارتان و ۱۲.۵ میلی‌گرم هیدروکلروتیازید) توصیه می شود.
• توصیه بالینی: کنترل فشار خون باید بخشی از مدیریت جامع ریسک قلبی-عروقی باشد که شامل کنترل چربی، مدیریت دیابت، درمان ضد ترومبوتیک، ترک سیگار و تغییرات رژیم غذایی است.

موارد مصرف Off-Lable
در منابع معتبر، استفاده از ترکیب دارویی تلمیزارتان + هیدروکلروتیازید به طور گسترده تنها برای درمان فشار خون بالا تأیید شده است. با این حال، با توجه به اجزای تشکیل دهنده این دارو، می‌توان کاربردهای اجزای آن را در شرایطی که نیاز به ترکیب این دو مکانیسم عمل وجود دارد، به صورت off-label در نظر گرفت، البته با تأکید بر اینکه مدارک قوی برای ترکیب دوز ثابت در این موارد خاص ممکن است کمتر باشد:

۱. درمان فشار خون بالای سیستولی ایزوله در سالمندان

توضیحات کاربردی برای پزشک و بالینی:

• مبنای درمانی: فشار خون بالای سیستولی ایزوله (به ویژه در افراد بالای ۶۵ سال) یک ریسک فاکتور مهم قلبی-عروقی است. تیازیدها (مانند هیدروکلروتیازید) و مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین II (مانند تلمیزارتان) در دستورالعمل‌های درمانی، برای مدیریت این وضعیت توصیه شده‌اند.
• کاربرد ترکیب: در بیمارانی که با تک‌درمانی به هدف درمانی نمی‌رسند، استفاده از ترکیب دوز ثابت می‌تواند اثربخشی را افزایش دهد. مطالعات نشان داده‌اند که این ترکیب در بیماران مسن‌تر نیز برای کاهش فشار خون سیستولی به طور مؤثری عمل می‌کند.

۲. کاهش خطر قلبی-عروقی در بیماران پرخطر با نارسایی کلیوی خفیف

توضیحات کاربردی برای پزشک و بالینی:

• مبنای درمانی: تلمیزارتان (به عنوان یک مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین II) به تنهایی برای کاهش عوارض قلبی-عروقی در بیمارانی که تحمل مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین را ندارند و در معرض خطر بالایی قرار دارند (مانند سابقه سکته مغزی، حمله قلبی، یا دیابت با آسیب عضوی) تأیید شده است.
• کاربرد ترکیب: در صورت همراهی این بیماران با فشار خون بالا و نیاز به یک دیورتیک برای کنترل حجم (که نقش مهمی در کنترل فشار خون دارد)، ترکیب با هیدروکلروتیازید می‌تواند در صورت تحمل بیمار و عدم وجود نارسایی کلیوی متوسط تا شدید (که در آن تیازیدها مؤثر نیستند یا منع مصرف دارند) به عنوان بخشی از استراتژی کاهش خطر مورد استفاده قرار گیرد.
• نکته حیاتی: استفاده از این ترکیب در نارسایی کلیوی متوسط تا شدید (با نرخ فیلتراسیون گلومرولی کمتر از 30ml/min/1.73m^2) منع مصرف دارد، زیرا هیدروکلروتیازید در این شرایط بی‌اثر است و خطر اختلالات الکترولیتی را افزایش می‌دهد. بنابراین، در نارسایی کلیوی خفیف ممکن است به صورت Off-Lable و با پایش دقیق به کار رود.

نکات مهم بالینی برای پزشکان

• شروع درمان: همانطور که ذکر شد، این دارو برای شروع درمان فشار خون بالا (به جز در مواردی که پزشک صراحتاً ترکیب را لازم بداند) توصیه نمی‌شود و معمولاً زمانی به کار می‌رود که تک‌درمانی تلمیزارتان کافی نباشد.
• بارداری: مصرف این دارو در دوران بارداری، به خصوص در سه‌ماهه‌های دوم و سوم، به شدت منع مصرف دارد، زیرا می‌تواند منجر به آسیب جدی یا مرگ جنین شود.
• پایش الکترولیت‌ها: هیدروکلروتیازید می‌تواند باعث کاهش پتاسیم خون، افزایش اسید اوریک و تغییرات قند خون شود. بنابراین، پایش منظم الکترولیت‌ها، اسید اوریک و عملکرد کلیه ضروری است.
• عملکرد کلیه: در بیمارانی که نارسایی کلیوی دارند، پایش عملکرد کلیه به دلیل تأثیر مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین II بر سیستم رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون و همچنین کارایی پایین دیورتیک‌های تیازیدی در نارسایی کلیه، الزامی است.