واکسن زونا | Varicella-Zoster Vaccines
واکسن زونا چیست؟ پیشگیری از بیماری دردناک زونا
واکسن زونا (Shingles Vaccine) برای پیشگیری از بیماری دردناک زونا (Shingles) و عارضه احتمالی آن یعنی نورالژی پس از زونا (Postherpetic Neuralgia – PHN) طراحی شده است. زونا توسط فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر (Varicella-Zoster Virus – VZV) ایجاد میشود، همان ویروسی که باعث آبله مرغان میشود. پس از ابتلا به آبله مرغان، ویروس در بدن باقی میماند و میتواند سالها بعد به دلایل مختلف (مانند ضعف سیستم ایمنی با افزایش سن) دوباره فعال شده و باعث زونا شود. واکسن زونا به تقویت سیستم ایمنی علیه این ویروس کمک کرده و از بروز بیماری یا کاهش شدت و عوارض آن جلوگیری میکند.
انواع واکسن زونا
- Shingrix (زستریکس):
- نوع واکسن: واکسن نوترکیب مبتنی بر پروتئین (Adjuvanted recombinant VZV vaccine)
- روش تجویز: تزریق عضلانی
- برنامه واکسیناسیون: ۲ دوز با فاصله ۲ تا ۶ ماه
- گروه سنی هدف: افراد ۵۰ سال به بالا، و همچنین افراد ۱۸ سال به بالا که نقص ایمنی دارند یا در معرض خطر هستند.
- اثربخشی: بسیار بالا در پیشگیری از زونا و PHN.
- توصیه: واکسن ترجیحی و توصیه شده توسط اکثر سازمانهای بهداشتی.
- Zostavax (زوسواکس – در برخی کشورها ممکن است دیگر در دسترس نباشد):
- نوع واکسن: واکسن زنده ضعیف شده ویروس واریسلا زوستر
- روش تجویز: تزریق زیرجلدی
- برنامه واکسیناسیون: ۱ دوز
- گروه سنی هدف: افراد ۶۰ سال به بالا
- اثربخشی: کمتر از Shingrix.
موارد مصرف و توصیهها
- افراد ۵۰ سال به بالا: برای تمام افراد ۵۰ سال به بالا، صرف نظر از سابقه آبله مرغان یا زونا، برای پیشگیری از زونا توصیه میشود.
- افراد ۱۸ تا ۴۹ سال با نقص ایمنی: برای افراد ۱۸ سال به بالا که به دلیل بیماری یا درمان، سیستم ایمنی ضعیفی دارند، یا در معرض خطر بالای زونا هستند، توصیه میشود.
عوارض جانبی احتمالی
عوارض جانبی شایع واکسن Shingrix معمولاً خفیف هستند و شامل:
- درد، قرمزی، تورم در محل تزریق
- تب خفیف
- سردرد
- خستگی
- درد عضلانی
این علائم معمولاً طی ۱ تا ۳ روز برطرف میشوند.
نکات مهم
- سابقه آبله مرغان: حتی اگر سابقه آبله مرغان را نداشتهاید (که ممکن است به این معنی باشد که هرگز به آن مبتلا نشدهاید)، باز هم واکسن زونا توصیه میشود، زیرا ویروس عامل هر دو بیماری یکی است.
- زونا: واکسن زونا برای درمان زونای فعال یا PHN استفاده نمیشود، اما ممکن است برای پیشگیری در افرادی که قبلاً زونا داشتهاند نیز توصیه شود.
- مشورت با پزشک: قبل از دریافت واکسن، با پزشک خود در مورد مناسب بودن آن و هرگونه نگرانی مشورت کنید.
