تترابنازین | Tetrabenazine
تترابنازین چیست؟ درمان اختلالات حرکتی غیرارادی
تترابنازین (Tetrabenazine) یک داروی است که عمدتاً برای درمان اختلالات حرکتی غیرارادی، به ویژه کره (Chorea) ناشی از بیماری هانتینگتون (Huntington’s disease)، استفاده میشود. این دارو همچنین ممکن است برای درمان تیکهای شدید در بیماری تورت (Tourette’s syndrome) یا سایر اختلالات حرکتی غیرارادی تجویز گردد. تترابنازین با تخلیه ذخایر دوپامین و سایر مونوآمینها (مانند سروتونین و نوراپینفرین) در مغز عمل میکند و به کاهش شدت حرکات غیرارادی کمک مینماید. مصرف این دارو فقط باید تحت نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب و با نظارت دقیق صورت گیرد.
ویژگیها و مشخصات
- نام ماده موثره: تترابنازین (Tetrabenazine)
- دستهبندی دارویی: تخلیه کننده ذخایر مونوآمین، ضد کره
- شکل دارویی: قرص خوراکی
- کاربرد اصلی: درمان کره در بیماری هانتینگتون، تیکهای شدید
- نحوه مصرف: خوراکی، طبق دستور پزشک
- نحوه تهیه: با نسخه پزشک متخصص مغز و اعصاب
مکانیسم اثر (عمومی)
تترابنازین با مهار ناقل وزیکولی مونوآمین نوع 2 (VMAT2)، مانع از انتقال و ذخیره مونوآمینها (مانند دوپامین،
سروتونین، نوراپینفرین) به وزیکولهای سیناپسی در نورونها میشود. کاهش سطح دوپامین در مغز، به ویژه در عقدههای
قاعدهای (Basal Ganglia)، منجر به کاهش حرکات غیرارادی کره میشود.
موارد مصرف (اندیکاسیون اصلی)
- بیماری هانتینگتون (Huntington’s Disease): برای کنترل کره.
- تیکهای شدید: در بیماری تورت (Tourette’s syndrome) که به درمانهای دیگر پاسخ ندادهاند.
- سایر اختلالات حرکتی غیرارادی (مانند دیستونی، تیکهای ارثی).
تشخیص بیماری و تعیین مناسب بودن تترابنازین برای بیمار باید توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب صورت گیرد.
هشدارها و نکات بسیار مهم
- افسردگی و افکار خودکشی: تترابنازین میتواند باعث افسردگی، اضطراب، و در موارد نادر افکار یا رفتارهای خودکشی شود.
بیمار و خانواده باید از نظر علائم افسردگی تحت نظر باشند. - پارکینسونیسم: این دارو ممکن است علائمی شبیه به بیماری پارکینسون ایجاد کند (مانند کندی حرکات، سفتی عضلات).
- سندرم نورولپتیک بدخیم (NMS): در موارد نادر، واکنش شدید و بالقوه کشنده شبیه به سندرم نورولپتیک بدخیم ممکن است رخ دهد.
- خوابآلودگی و افت فشار خون: این دارو میتواند باعث خوابآلودگی و افت فشار خون شود.
- بارداری و شیردهی: مصرف در این دوران باید با احتیاط و با نظر پزشک صورت گیرد.
- تداخلات دارویی: تداخلات قابل توجهی با مهارکنندههای MAO، داروهای ضد افسردگی (به خصوص SSRIs و SNRIs)،
داروهای ضد روانپریشی، و سایر داروهایی که سطح سروتونین را افزایش میدهند، دارد.
نحوه مصرف
مقدار مصرف و نحوه افزایش تدریجی دوز کاملاً وابسته به دستور پزشک است. معمولاً درمان با دوز پایین
شروع شده و به تدریج افزایش مییابد تا اثربخشی مطلوب حاصل شده و عوارض جانبی به حداقل برسد.
قرصها معمولاً همراه با غذا مصرف میشوند.
شرایط نگهداری
- در دمای اتاق، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
- دور از دسترس کودکان قرار گیرد.
