پرفنازین | Perphenazine
قرص پرفنازین 4 یا 8 میلیگرم | درمان اسکیزوفرنی و اختلالات روانی
قرص پرفنازین (Perphenazine) یک داروی ضد روانپریشی از دسته فنوتیازینها است که برای درمان علائم اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روانی تجویز میشود. این دارو با اثر بر روی انتقالدهندههای عصبی در مغز (به ویژه دوپامین)، به کاهش هذیان، توهم، افکار پریشانی و بیقراری کمک میکند و به بیماران اجازه میدهد عملکرد روزمره بهتری داشته باشند.
💊 قرص پرفنازین چیست؟
پرفنازین یک آنتیسایکوتیک کلاسیک (نسل اول) است که با مسدود کردن گیرندههای دوپامین D2 در مغز عمل میکند. این مکانیسم اثر باعث کنترل علائم مثبت اسکیزوفرنی (مانند توهم و هذیان) میشود. همچنین، این دارو گاهی در دوزهای پایین برای کنترل تهوع و استفراغهای مقاوم استفاده میشود. مصرف این دارو باید حتماً تحت نظارت دقیق روانپزشک باشد، زیرا قطع ناگهانی آن میتواند عوارض جدی ایجاد کند.
✨ موارد مصرف قرص پرفنازین
- درمان اسکیزوفرنی و کنترل علائم حاد و مزمن
- کاهش هذیان (باورهای غلط) و توهم (شنیدن یا دیدن چیزهای غیر واقعی)
- کنترل بیقراری، پرخاشگری و اختلالات رفتاری شدید
- درمان تهوع و استفراغهای مقاوم به سایر درمانها (در موارد خاص)
- بهبود خواب و کاهش اضطراب شدید در چارچوب اختلالات روانی
🕒 نحوه مصرف قرص پرفنازین
- این دارو حتماً باید طبق دستور دقیق روانپزشک مصرف شود.
- دوز دارو بر اساس شدت بیماری، وزن بیمار و پاسخ به درمان تنظیم میشود.
- قرصها را با یک لیوان آب میل کنید.
- میتوان دارو را همراه با غذا یا با معده خالی مصرف کرد (برای کاهش ناراحتی معده، همراه غذا بهتر است).
- هرگز مصرف دارو را به طور ناگهانی قطع نکنید؛ قطع دارو باید تدریجی باشد.
🩺 نکات مهم قبل از مصرف
- این دارو ممکن است باعث خوابآلودگی شدید شود؛ از رانندگی و کار با ماشینآلات حساس خودداری کنید.
- در صورت بارداری یا شیردهی، حتماً با پزشک مشورت کنید.
- از مصرف الکل همزمان با این دارو به شدت خودداری کنید، زیرا اثرات خوابآوری را تشدید میکند.
- به پزشک خود را از تمام داروهای دیگر (به ویژه داروهای اعصاب دیگر) مطلع سازید.
⚠️ عوارض جانبی احتمالی
پرفنازین ممکن است عوارض جانبی خفیف تا جدی ایجاد کند:
- خوابآلودگی، سرگیجه و تاری دید
- عوارض خارج هرمی (EPS) مانند لرزش دست، سفتی عضلات، بیقراری حرکتی (آکاتیزیا)
- افزایش وزن یا تغییر در اشتها
- خشکی دهان و یبوست
- افزایش آنزیمهای کبدی یا کاهش گلبولهای سفید خون
- تغییرات در ریتم قلب (طولانی شدن فاصله QT)
- سندرم بدخیم نورولپتیک (NMS) در موارد بسیار نادر اما خطرناک
🔍 مراقبتهای بعد از مصرف
- پایش منظم فشار خون (برای جلوگیری از افت فشار خون وضعیتی) توصیه میشود.
- در صورت مشاهده حرکات غیرارادی صورت یا بدن، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- از قرارگیری طولانی در معرض نور خورشید خودداری کنید (حساسیت به نور).
- مصرف منظم دارو را فراموش نکنید، حتی اگر علائم بهبود یابد.
🚫 موارد منع مصرف
- افراد دارای حساسیت شناخته شده به پرفنازین یا فنوتیازینها.
- بیماران با سابقه افسردگی مغز (سوپرااسیواریت مدولا) یا نارسایی شدید نخاعی.
- بیماران با کما یا مصرف مقادیر زیاد داروهای آرامبخش/الکل.
- بارداری و شیردهی (مگر در صورت ضرورت حیاتی و تأیید پزشک).