گاباپنتین یک آنالوگ گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) است که در ابتدا به عنوان داروی ضد تشنج توسعه یافت. امروزه، این دارو به دلیل توانایی‌اش در تعدیل انتقال پیام‌های عصبی، به طور گسترده‌ای برای کنترل درد نوروپاتیک و همچنین کاربردهای خارج از برچسب متنوعی استفاده می‌شود.۱. موارد مصرف تأیید شدهموارد مصرف تأیید شده گاباپنتین توسط سازمان‌های نظارتی بین‌المللی بر اساس شواهد کارآزمایی‌های بالینی کنترل شده است.درمان دردهای عصبی پس از تبخال توضیحات کاربردی برای پزشک: گاباپنتین برای مدیریت دردهای مزمن و شدید عصبی که پس از بهبودی راش‌های تبخال زوستر باقی می‌مانند، تأیید شده است. نکته بالینی: این درد اغلب به صورت سوزش، تیر کشیدن یا درد عمیق توصیف می‌شود و به مسکن‌های معمولی پاسخ نمی‌دهد. دوز دارو باید با شروع کم (معمولاً ۳۰۰ میلی‌گرم در روز اول) شروع و به تدریج افزایش یابد تا به دوز مؤثر (اغلب ۹۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای تقسیم شده) برسد. اثربخشی این دارو در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بیماران به صورت تسکین حداقل ۵۰ درصدی درد مشاهده می‌شود.درمان کمکی تشنج‌های پارشیال توضیحات کاربردی برای پزشک: گاباپنتین به عنوان یک داروی کمکی در درمان تشنج‌های پارشیال (با یا بدون ثانویه شدن به تشنج‌های منتشر) در بزرگسالان و کودکان ۳ سال به بالا مبتلا به صرع تأیید شده است. نکته بالینی: این دارو فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز را کاهش می‌دهد. برای کنترل بهینه تشنج، بسیار مهم است که بیمار دارو را در دوزهای تقسیم شده (معمولاً سه بار در روز) و با فواصل زمانی منظم مصرف کند، به طوری که فاصله بین دو دوز متوالی از ۱۲ ساعت بیشتر نشود.۲. موارد مصرف خارج از برچسبمصرف خارج از برچسب به معنای تجویز دارو برای شرایطی است که سازمان‌های نظارتی به طور رسمی آن را تأیید نکرده‌اند، اما شواهد بالینی و توصیه‌های تخصصی از آن حمایت می‌کنند.دردهای نوروپاتیک مزمن (به جز درد پس از تبخال) نوروپاتی دیابتی: گاباپنتین یکی از درمان‌های خط اول پیشنهادی برای دردهای ناشی از آسیب عصبی دیابتی (نوروپاتی دیابتی) است. نکته بالینی: دوزهای مؤثر مشابه موارد مصرف تأیید شده است. بسیاری از راهنماهای بالینی معتبر، گاباپنتین را به دلیل اثربخشی و تحمل نسبی، به عنوان یک گزینه شروع برای این نوع درد توصیه می‌کنند. سایر دردهای نوروپاتیک: شامل نورالژی عصب سه‌قلو (معمولاً به عنوان خط دوم یا سوم)، سندرم درد منطقه‌ای پیچیده و دردهای مرکزی (ناشی از ضایعات نخاعی یا سکته مغزی).سندروم پای بی‌قرار توضیحات کاربردی برای پزشک: اگرچه یک فرمولاسیون خاص از گاباپنتین (گاباپنتین اناکاربیل) برای سندروم پای بی‌قرار تأیید شده است، فرمولاسیون معمولی آن اغلب به صورت خارج از برچسب برای مدیریت موارد متوسط تا شدید تجویز می‌شود. نکته بالینی: گاباپنتین می‌تواند به طور مؤثری میل شدید به حرکت دادن پاها، به ویژه در شب، را کاهش دهد. مصرف آن معمولاً به صورت یک دوز واحد عصرگاهی برای پوشش علائم شبانه توصیه می‌شود.اختلالات اضطرابی و خلقی اضطراب: گاباپنتین به طور گسترده‌ای برای مدیریت انواع اختلالات اضطرابی، به ویژه اضطراب قبل از جراحی و اضطراب در بیماران خاص (مانند بازماندگان سرطان سینه) استفاده می‌شود. اختلال دوقطبی: این دارو به عنوان یک عامل کمکی در تثبیت خلق و خو، به ویژه در بیمارانی که به داروهای تثبیت‌کننده خلق سنتی پاسخ نداده‌اند، کاربرد دارد. نکته بالینی: شواهد با کیفیت بالا برای این کاربردهای روان‌پزشکی محدود است، اما به دلیل تحمل نسبی و پتانسیل سوء مصرف کمتر نسبت به بنزودیازپین‌ها، در عمل بالینی مورد توجه قرار می‌گیرد. دوز مصرفی در این موارد معمولاً به صورت تدریجی تنظیم می‌شود.مدیریت ترک مواد ترک اوپیوئید: گاباپنتین به عنوان درمان کمکی در طول کاهش تدریجی دوز مواد افیونی یا در طول ترک، برای کمک به تسکین علائم آزاردهنده ترک مانند اضطراب، بی‌خوابی و تحریک‌پذیری استفاده می‌شود. ترک الکل: در برخی پروتکل‌ها، گاباپنتین برای کاهش علائم ترک الکل و کاهش خطر تشنج‌های ناشی از ترک، به خصوص در مواردی که استفاده از بنزودیازپین‌ها محدودیت دارد، به کار می‌رود. نکته بالینی: این کاربرد بیشتر به توانایی گاباپنتین در تسکین علائم بیش‌فعالی عصبی مرکزی که در طول ترک ایجاد می‌شود، مرتبط است.

این دارو ترکیبی از دو داروی فنی توئین و فنوباربیتال است. فنی توئین کامپاند در کنترل و جلوگیری از تشنج کاربرد دارد.

کلوبازام یک داروی بنزودیازپین است که به عنوان ضد تشنج و ضد اضطراب استفاده می‌شود. این دارو در بسیاری از کشورها به دلیل خواص آرام‌بخش و توانایی‌اش در کنترل تشنج‌های مقاوم به درمان، تأیید شده است.موارد مصرف تأیید شده (مصرف اصلی)کلوبازام به طور خاص در درمان تشنج‌های مرتبط با سندرم لنوکس-گاستوت در بیماران ۲ سال و بالاتر تأیید شده است.نکات کاربردی و بالینی برای پزشکان: سندرم لنوکس-گاستوت: این سندرم یک نوع شدید و نادر از صرع دوران کودکی است که با انواع مختلف تشنج، از جمله حملات افتادن (آتونیک)، تشنج‌های تونیک، و تشنج‌های غیرمعمول غیبت، همراه با تأخیر رشدی و مشکلات رفتاری مشخص می‌شود. استفاده کمکی: کلوبازام به عنوان درمان کمکی (و نه تک درمانی) برای تشنج‌های مرتبط با این سندرم تأیید شده است. این بدان معناست که معمولاً همراه با سایر داروهای ضد تشنج تجویز می‌شود. مزیت بالینی: کلوبازام اغلب به دلیل تفاوت در ساختار شیمیایی نسبت به سایر بنزودیازپین‌ها، در مقایسه با داروهایی مانند دیازپام یا کلونازپام، دارای پتانسیل آرام‌بخشی کمتری در دوزهای اولیه است و برای استفاده طولانی‌مدت در کنترل صرع مزمن مناسب‌تر است. شروع با دوز کم: برای کاهش خطر خواب‌آلودگی، درمان باید با دوزهای پایین شروع و به تدریج افزایش یابد. در بیماران دارای اختلال کبدی یا کلیوی، احتیاط بیشتر و شروع با دوزهای پایین‌تر ضروری است. پایش: در طول درمان، پزشک باید به طور مرتب بیمار را برای علائم تحمل دارویی و نیاز به تنظیم دوز یا خطر سوء مصرف پایش کند.موارد مصرف خارج برچسب (آف لیبل)کلوبازام، مانند سایر بنزودیازپین‌ها، به طور گسترده برای درمان اختلالات دیگری نیز استفاده می‌شود که به طور رسمی در برچسب آن تأیید نشده‌اند، به ویژه در اروپا و کانادا که برای این موارد تأیید قدیمی‌تر نیز دارد.۱. درمان اضطراب و اختلالات اضطرابی توضیح: کلوبازام به دلیل خواص ضد اضطرابی‌اش، برای درمان کوتاه‌مدت اضطراب یا به عنوان داروی کمکی در اختلال اضطراب عمومی و سایر اختلالات اضطرابی استفاده می‌شود. نکته بالینی: به دلیل پتانسیل وابستگی و سوء مصرف، استفاده از آن برای اضطراب باید کوتاه‌مدت باشد و در خط اول درمان برای اختلالات اضطرابی مزمن توصیه نمی‌شود.۲. درمان تشنج‌های کانونی و صرع‌های مقاوم به درمان توضیح: کلوبازام ممکن است به عنوان درمان کمکی برای انواع دیگر تشنج‌های کانونی (جزئی) یا سایر انواع صرع که به داروهای ضد تشنج استاندارد پاسخ نداده‌اند، استفاده شود. نکته بالینی: تصمیم برای استفاده در صرع‌های غیر از لنوکس-گاستوت باید بر اساس ارزیابی دقیق پاسخ بالینی و تحمل‌پذیری در مقایسه با سایر داروهای تأیید شده باشد.۳. کاتاتونیا توضیح: در برخی موارد، مانند سایر بنزودیازپین‌ها، کلوبازام ممکن است در مدیریت کاتاتونیا که یک سندرم روانی حرکتی حاد است، مفید باشد. نکته بالینی: این کاربرد معمولاً برای موارد مقاوم به درمان یا در مواردی است که لورازپام (که خط اول است) مؤثر نبوده است.

زونیساماید یک داروی ضدتشنج (ضد صرع) است که به طور اصلی برای کنترل و پیشگیری از انواع خاصی از تشنج‌ها در بزرگسالان و کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو می‌تواند به تنهایی یا به عنوان یک درمان کمکی همراه با سایر داروهای ضدتشنج تجویز شود.۱. درمان تشنج‌های پارشیالزونیساماید به طور گسترده‌ای برای درمان تشنج‌های پارشیال (Partial Seizures) استفاده می‌شود. تشنج‌های پارشیال نوعی از تشنج هستند که فعالیت الکتریکی غیرطبیعی مغز در یک منطقه خاص از مغز شروع می‌شود. درمان کمکی: در بسیاری از موارد، زونیساماید به عنوان داروی کمکی در بیمارانی که با سایر داروهای ضدتشنج به کنترل کافی نرسیده‌اند، تجویز می‌شود. درمان تک‌دارویی: در برخی موارد، زونیساماید می‌تواند به عنوان تنها داروی ضدتشنج برای کنترل تشنج‌های پارشیال در بزرگسالان استفاده شود.۲. درمان تشنج‌های عمومی تونیک-کلونیکزونیساماید به عنوان درمان کمکی برای کنترل تشنج‌های عمومی تونیک-کلونیک (Generalized Tonic-Clonic Seizures) نیز مؤثر است. این تشنج‌ها که با نام تشنج‌های بزرگ نیز شناخته می‌شوند، کل مغز را درگیر می‌کنند و اغلب با از دست دادن هوشیاری و انقباضات شدید عضلانی همراه هستند. زونیساماید با کاهش دفعات و شدت این تشنج‌ها به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند.۳. کاربردهای غیررسمی (Off-label)علاوه بر موارد مصرف رسمی، زونیساماید در برخی موارد به صورت غیررسمی برای درمان بیماری‌های دیگر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کاربردها توسط سازمان‌های معتبر دارویی تأیید نشده‌اند، اما بر اساس مطالعات و تجربیات بالینی انجام می‌شوند. برخی از این موارد عبارتند از: کاهش وزن: زونیساماید می‌تواند باعث کاهش وزن شود، به همین دلیل در برخی موارد برای مدیریت چاقی، به خصوص در افرادی که به سایر روش‌ها پاسخ نداده‌اند، تجویز می‌گردد. کنترل لرزش‌های اساسی (Essential Tremor): این دارو می‌تواند به کاهش لرزش‌های غیرارادی در دست‌ها، سر و سایر قسمت‌های بدن که مشخصه این بیماری هستند، کمک کند. درمان میگرن: برخی از پزشکان زونیساماید را برای پیشگیری از حملات میگرن تجویز می‌کنند. کنترل اختلالات خلقی: در موارد خاصی از اختلالات خلقی مانند اختلال دوقطبی، زونیساماید به عنوان یک داروی کمکی برای تثبیت خلق‌وخو استفاده می‌شود.نکته مهم: مصرف زونیساماید برای موارد غیررسمی باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص و با ارزیابی دقیق ریسک‌ها و فواید آن انجام شود.

فني‌توئين در كنترل تمام انواع صرع به غير از حملات صرع كوچك، درد عصب سه قلو، حمله مداوم صرعي، آريتمي قلبي به‌كار مي‌رود.

گاباپنتین یک آنالوگ گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) است که در ابتدا به عنوان داروی ضد تشنج توسعه یافت. امروزه، این دارو به دلیل توانایی‌اش در تعدیل انتقال پیام‌های عصبی، به طور گسترده‌ای برای کنترل درد نوروپاتیک و همچنین کاربردهای خارج از برچسب متنوعی استفاده می‌شود.۱. موارد مصرف تأیید شدهموارد مصرف تأیید شده گاباپنتین توسط سازمان‌های نظارتی بین‌المللی بر اساس شواهد کارآزمایی‌های بالینی کنترل شده است.درمان دردهای عصبی پس از تبخال توضیحات کاربردی برای پزشک: گاباپنتین برای مدیریت دردهای مزمن و شدید عصبی که پس از بهبودی راش‌های تبخال زوستر باقی می‌مانند، تأیید شده است. نکته بالینی: این درد اغلب به صورت سوزش، تیر کشیدن یا درد عمیق توصیف می‌شود و به مسکن‌های معمولی پاسخ نمی‌دهد. دوز دارو باید با شروع کم (معمولاً ۳۰۰ میلی‌گرم در روز اول) شروع و به تدریج افزایش یابد تا به دوز مؤثر (اغلب ۹۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای تقسیم شده) برسد. اثربخشی این دارو در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بیماران به صورت تسکین حداقل ۵۰ درصدی درد مشاهده می‌شود.درمان کمکی تشنج‌های پارشیال توضیحات کاربردی برای پزشک: گاباپنتین به عنوان یک داروی کمکی در درمان تشنج‌های پارشیال (با یا بدون ثانویه شدن به تشنج‌های منتشر) در بزرگسالان و کودکان ۳ سال به بالا مبتلا به صرع تأیید شده است. نکته بالینی: این دارو فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز را کاهش می‌دهد. برای کنترل بهینه تشنج، بسیار مهم است که بیمار دارو را در دوزهای تقسیم شده (معمولاً سه بار در روز) و با فواصل زمانی منظم مصرف کند، به طوری که فاصله بین دو دوز متوالی از ۱۲ ساعت بیشتر نشود.۲. موارد مصرف خارج از برچسبمصرف خارج از برچسب به معنای تجویز دارو برای شرایطی است که سازمان‌های نظارتی به طور رسمی آن را تأیید نکرده‌اند، اما شواهد بالینی و توصیه‌های تخصصی از آن حمایت می‌کنند.دردهای نوروپاتیک مزمن (به جز درد پس از تبخال) نوروپاتی دیابتی: گاباپنتین یکی از درمان‌های خط اول پیشنهادی برای دردهای ناشی از آسیب عصبی دیابتی (نوروپاتی دیابتی) است. نکته بالینی: دوزهای مؤثر مشابه موارد مصرف تأیید شده است. بسیاری از راهنماهای بالینی معتبر، گاباپنتین را به دلیل اثربخشی و تحمل نسبی، به عنوان یک گزینه شروع برای این نوع درد توصیه می‌کنند. سایر دردهای نوروپاتیک: شامل نورالژی عصب سه‌قلو (معمولاً به عنوان خط دوم یا سوم)، سندرم درد منطقه‌ای پیچیده و دردهای مرکزی (ناشی از ضایعات نخاعی یا سکته مغزی).سندروم پای بی‌قرار توضیحات کاربردی برای پزشک: اگرچه یک فرمولاسیون خاص از گاباپنتین (گاباپنتین اناکاربیل) برای سندروم پای بی‌قرار تأیید شده است، فرمولاسیون معمولی آن اغلب به صورت خارج از برچسب برای مدیریت موارد متوسط تا شدید تجویز می‌شود. نکته بالینی: گاباپنتین می‌تواند به طور مؤثری میل شدید به حرکت دادن پاها، به ویژه در شب، را کاهش دهد. مصرف آن معمولاً به صورت یک دوز واحد عصرگاهی برای پوشش علائم شبانه توصیه می‌شود.اختلالات اضطرابی و خلقی اضطراب: گاباپنتین به طور گسترده‌ای برای مدیریت انواع اختلالات اضطرابی، به ویژه اضطراب قبل از جراحی و اضطراب در بیماران خاص (مانند بازماندگان سرطان سینه) استفاده می‌شود. اختلال دوقطبی: این دارو به عنوان یک عامل کمکی در تثبیت خلق و خو، به ویژه در بیمارانی که به داروهای تثبیت‌کننده خلق سنتی پاسخ نداده‌اند، کاربرد دارد. نکته بالینی: شواهد با کیفیت بالا برای این کاربردهای روان‌پزشکی محدود است، اما به دلیل تحمل نسبی و پتانسیل سوء مصرف کمتر نسبت به بنزودیازپین‌ها، در عمل بالینی مورد توجه قرار می‌گیرد. دوز مصرفی در این موارد معمولاً به صورت تدریجی تنظیم می‌شود.مدیریت ترک مواد ترک اوپیوئید: گاباپنتین به عنوان درمان کمکی در طول کاهش تدریجی دوز مواد افیونی یا در طول ترک، برای کمک به تسکین علائم آزاردهنده ترک مانند اضطراب، بی‌خوابی و تحریک‌پذیری استفاده می‌شود. ترک الکل: در برخی پروتکل‌ها، گاباپنتین برای کاهش علائم ترک الکل و کاهش خطر تشنج‌های ناشی از ترک، به خصوص در مواردی که استفاده از بنزودیازپین‌ها محدودیت دارد، به کار می‌رود. نکته بالینی: این کاربرد بیشتر به توانایی گاباپنتین در تسکین علائم بیش‌فعالی عصبی مرکزی که در طول ترک ایجاد می‌شود، مرتبط است.

-فیبرومیالژیا (فقط انواع سریع رهش): در کسانی که منع مصرف یا عدم تحمل نسبت به سایر گزینه‌های درمانی ارجح‌تر را دارند.
-درد نوروپاتی همراه با نوروپاتی محیطی دیابتی (سریع رهش/آهسته‌رهش)
-درد نوروپاتیک مرتبط با آسیب نخاعی (فقط سریع‌رهش)
-نورالژی پس از هرپس (سریع رهش/آهسته‌رهش)
-تشنج، شروع تشنج کانونی (پارشیال) (فقط سریع‌رهش)
-نوروپاتی ناشی از سرطان (بدون‌برچسب)
-سرفه، مزمن مقاوم به درمان (بدون برچسب)
-اختلال اضطرابی ژنرالیزه (بدون‌برچسب): در کسانی که منع مصرف یا عدم تحمل نسبت به سایر گزین‌های درمانی ارجح‌تر را دارند
-درد نوروپاتیک در بیماران بدحال (بدون برچسب)
-خارش نوروپاتیک یا مرتبط با بدخیمی (بدون برچسب)
-خارش اورمیک (بدون برچسب)
-سندرم پای بی‌قرار (بدون برچسب)
-اختلال اضطراب اجتماعی (بدون برچسب)
-علائم وازوموتور مرتبط با یائسگی (بدون برچسب)

پرگابالین دارویی ضدتشنج و یک آنالوگ گابا می‌باشد که عمدتاً برای درمان دردهای عصبی، صرع و اختلال اضطراب فراگیر استفاده می شود. این دارو با کاهش انتشار برخی از انتقال دهنده های عصبی در مغز، به کاهش درد عصبی، کنترل تشنج و کاهش علائم اضطراب کمک می کند و از همین رو‌ در موارد مصرف متعددی، تجویز می‌گردد.
پرگابالین معمولاً برای شرایطی مانند فیبرومیالژیا، نوروپاتی دیابتی و درد ناشی از آسیب نخاعی و به عنوان درمان کمکی در تشنج های کانونی(پارشیال) تجویز می شود.
این دارو با اسامی تجاری متنوع که معروف‌ترین‌ آنها لایریکا (Lyrica) می‌باشد، به صورت کپسول خوراکی ۲۵ تا ۳۰۰ میلی‌گرم، قرص آهسته‌ رهش ۸۲/۵، ۱۶۵ و ۳۳۰ میلی‌گرم و محلول خوراکی ۲۰ میلی‌گرم در میلی‌لیتر عرضه می‌شود و می تواند کیفیت زندگی بیماران را با مدیریت موثر درد مزمن و سایر بیماری های عصبی بهبود بخشد.

ضد تشنج (مشتق پیرولیدین).الف- درمان کمکی در ببماران با تشنج پارشیال (با یا بدون ژنرالیزاسیون ثانویه)ب- داروی خط دوم در

‌از اين دارو به عنوان عامل كمكي در درمان صرع ميوكلونيك (با منشا قشر مخ) در بزرگسالان به كار مي‌رود.