آمفوتریسین بی (Amphotericin B) برای چیست؟

آمفوتریسین بی (Amphotericin B) یک داروی ضدقارچ قوی است که برای درمان عفونت‌های قارچی شدید و گاهی خطرناک استفاده می‌شود. این دارو بیشتر در بیمارستان و تحت نظر پزشک تجویز می‌شود، به‌ویژه برای بیمارانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا عفونت قارچی به اندام‌های داخلی بدن گسترش یافته است.

آمفوتریسین بی چه کاربردی دارد؟

آمفوتریسین بی برای درمان برخی عفونت‌های قارچی جدی به کار می‌رود، از جمله:

• عفونت‌های قارچی منتشر: عفونت‌هایی که از یک ناحیه فراتر رفته و به خون یا اندام‌های داخلی گسترش یافته‌اند.

• مننژیت کریپتوکوکی: عفونت قارچی پرده‌های اطراف مغز و نخاع، به‌خصوص در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی.

• عفونت‌های قارچی ناشی از کاندیدا: در موارد شدید یا تهاجمی.

• آسپرژیلوزیس و موکورمایکوزیس: در برخی شرایط، بسته به نوع عفونت و وضعیت بیمار.

• هیستوپلاسموز و بلاستومایکوز: در موارد شدید یا خاص.

این دارو برای درمان عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی کاربرد ندارد و معمولاً برای قارچ‌های سطحی و شایع پوست نیز انتخاب اول نیست.

آمفوتریسین بی چگونه عمل می‌کند؟

این دارو به ماده‌ای به نام ارگوسترول در غشای سلول قارچ متصل می‌شود و باعث اختلال در عملکرد غشا و نشت محتویات سلول می‌گردد. در نتیجه، سلول قارچ آسیب می‌بیند و از بین می‌رود.

نحوه مصرف آمفوتریسین بی

نحوه مصرف به نوع عفونت، وزن بیمار، عملکرد کلیه‌ها و نوع فرآورده دارویی بستگی دارد. آمفوتریسین بی معمولاً به‌صورت تزریق وریدی در بیمارستان تجویز می‌شود؛ برخی فرآورده‌های آن نیز برای کاربردهای خاص، مانند مصرف خوراکی موضعی در دهان، وجود دارند.

مقدار مصرف و مدت درمان باید توسط پزشک تعیین شود. فرآورده‌های مختلف آمفوتریسین بی، مانند نوع معمولی و نوع لیپوزومال، از نظر دوز و ویژگی‌های درمانی یکسان نیستند و نباید خودسرانه جایگزین یکدیگر شوند.

عوارض جانبی آمفوتریسین بی

این دارو ممکن است عوارض قابل‌توجهی ایجاد کند و به همین دلیل در طول درمان بیمار تحت پایش قرار می‌گیرد.

عوارض شایع‌تر عبارت‌اند از:

• تب و لرز هنگام تزریق

• تهوع و استفراغ

• سردرد

• درد عضلانی یا مفصلی

• کاهش اشتها

عوارض جدی‌تر عبارت‌اند از:

پشتیبانی و مشاوره

کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند

تماس فوری واتساپ ارسال نسخه آنلاین

ارتباط از طریق پیام‌رسان‌ها

واتساپ ایتا تلگرام

پاسخگویی 24 ساعته | 7 روز هفته

• آسیب کلیوی و افزایش کراتینین

• کاهش پتاسیم یا منیزیم خون

• کم‌خونی

• افت فشار خون یا واکنش شدید هنگام تزریق

در صورت بروز تنگی نفس، تورم صورت، ضعف شدید، کاهش واضح ادرار یا تپش قلب غیرعادی، باید فوراً به کادر درمان اطلاع داده شود.

چه افرادی باید احتیاط کنند؟

افرادی که بیماری کلیوی دارند، سطح پتاسیم یا منیزیم خونشان پایین است یا داروهای آسیب‌رسان به کلیه مصرف می‌کنند، به پایش دقیق‌تری نیاز دارند. پزشک ممکن است در طول درمان آزمایش خون، عملکرد کلیه و میزان الکترولیت‌ها را بررسی کند.

در دوران بارداری یا شیردهی نیز تصمیم‌گیری درباره مصرف این دارو باید بر اساس شدت عفونت و ارزیابی پزشک انجام شود.

تداخلات دارویی آمفوتریسین بی

برخی داروها می‌توانند خطر عوارض کلیوی یا اختلالات الکترولیتی را افزایش دهند، از جمله:

• آمینوگلیکوزیدها، مانند جنتامایسین

• برخی داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، مانند سیکلوسپورین و تاکرولیموس

• برخی داروهای ضدسرطان

• داروهای ادرارآور که باعث کاهش پتاسیم می‌شوند

بنابراین، لازم است پزشک از تمام داروها و مکمل‌های مصرفی بیمار اطلاع داشته باشد.

مشخصات دارویی آمفوتریسین بی

جمع‌بندی

آمفوتریسین بی دارویی مؤثر برای درمان عفونت‌های قارچی جدی است، اما به دلیل احتمال بروز عوارض مهم، به‌ویژه آسیب کلیوی و تغییر سطح الکترولیت‌های خون، باید با تجویز پزشک و نظارت دقیق مصرف شود.