قرص سیکلوسپورین | Cyclosporine
قرص سیکلوسپورین | Cyclosporine Tablets
سیکلوسپورین یک داروی سرکوبکننده سیستم ایمنی است که برای جلوگیری از رد پیوند اعضا و درمان برخی از بیماریهای خودایمنی استفاده میشود. این دارو با مهار عملکرد سلولهای T سیستم ایمنی، مانع از حمله بدن به بافتهای خودی یا عضو پیوندی میشود.
💊 سیکلوسپورین چیست؟
سیکلوسپورین (Cyclosporine) یکی از داروهای مهم در گروه ایمونوساپرسیوها (Immunosuppressants) است. این دارو نخستینبار برای جلوگیری از رد پیوند کلیه، کبد و قلب معرفی شد و امروزه در درمان بیماریهای خودایمنی مانند پسوریازیس، آرتریت روماتوئید و برخی از بیماریهای چشمی نیز کاربرد دارد.
🧬 مکانیسم اثر سیکلوسپورین
سیکلوسپورین با مهار آنزیم کالسینورین (Calcineurin)، مانع از فعال شدن سلولهای T میشود. این فرایند باعث کاهش تولید اینترلوکین-۲ (IL-2) و در نتیجه سرکوب پاسخ ایمنی بدن میگردد.
⚕️ موارد مصرف سیکلوسپورین
- پیشگیری از رد پیوند اعضا (کلیه، کبد، قلب و مغز استخوان)
- درمان پسوریازیس شدید
- درمان آرتریت روماتوئید مقاوم به درمانهای دیگر
- درمان التهاب چشمی (Uveitis)
- درمان سندرم نفروتیک (درگیری کلیوی)
💊 اشکال دارویی سیکلوسپورین
- کپسول یا قرص خوراکی (معمولاً با دوز ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ میلیگرم)
- محلول خوراکی
- ویال تزریقی (در شرایط خاص بیمارستانی)
🕒 نحوه مصرف سیکلوسپورین
- دوز مصرفی بسته به نوع بیماری و شرایط بیمار توسط پزشک تعیین میشود.
- بهتر است دارو را هر روز در زمان مشخص و با معده خالی یا همراه با غذا مصرف کنید (اما بهصورت یکنواخت).
- از مصرف همزمان با آب گریپفروت خودداری کنید، زیرا جذب دارو را تغییر میدهد.
⚠️ عوارض جانبی احتمالی سیکلوسپورین
- افزایش فشار خون
- اختلال عملکرد کلیه
- سردرد و لرزش دست
- افزایش رشد مو (Hirsutism)
- بزرگی لثه (Gingival Hyperplasia)
- افزایش چربی خون
- افزایش خطر عفونتها
🚫 موارد منع مصرف
- حساسیت به سیکلوسپورین یا ترکیبات دارو
- فشار خون بالا کنترلنشده
- نارسایی شدید کلیه
- عفونتهای فعال
⚙️ تداخلات دارویی مهم
- داروهای ضد قارچ (مثل کتوکونازول و فلوکونازول)
- داروهای ضد تشنج (مثل فنیتوئین و کاربامازپین)
- آنتیبیوتیکهای ماکرولید (مثل اریترومایسین)
- داروهای کاهنده چربی خون (استاتینها)
- داروهای ضد فشار خون
🩺 نکات مهم در مصرف سیکلوسپورین
- در طول درمان باید عملکرد کلیه و سطح دارو در خون بهطور منظم بررسی شود.
- از مصرف خودسرانه دارو یا قطع ناگهانی آن خودداری کنید.
- در صورت مشاهده ورم پاها، افزایش فشار خون یا کاهش حجم ادرار فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید پرهیز کنید (افزایش خطر سرطان پوست).
💡 نکته مهم
در برخی کشورها دو فرم از سیکلوسپورین موجود است: Sandimmune® و Neoral®. این دو از نظر جذب و زیستدسترسی متفاوت هستند و نباید بهصورت خودسرانه جایگزین هم شوند.