داپسون | Dapsone
داپسون چیست ؟ | داروهای ضد میکروبی و ضد التهابی
داپسون (Dapsone) یکی از داروهای ضد میکروبی و ضد التهابی است که در درمان بیماریهای عفونی خاص و برخی اختلالات پوستی به کار میرود. این دارو بهویژه در درمان جذام (Leprosy) و نوعی بیماری پوستی به نام درماتیت هرپتیفورمیس (Dermatitis Herpetiformis) کاربرد دارد. داپسون بهصورت قرص خوراکی مصرف میشود و در برخی موارد همراه با داروهای دیگر تجویز میگردد.
واتساپ 
تلگرام 
ایتا 💊 مشخصات دارو
- نام دارو: داپسون (Dapsone)
- شکل دارویی: قرص خوراکی
- دوزهای رایج: 25، 50 و 100 میلیگرم
- دسته دارویی: سولفونها (Sulphones) – داروی ضد میکروبی و ضد التهاب
⚙️ مکانیسم اثر
داپسون با مهار سنتز اسید فولیک در باکتریها، رشد و تکثیر آنها را متوقف میکند. این مکانیسم مشابه داروهای خانواده سولفونامیدها است. همچنین دارای خاصیت ضد التهابی است و در برخی بیماریهای خودایمنی پوستی نیز مؤثر واقع میشود.
🩺 موارد مصرف
- درمان جذام (Leprosy)
- درمان درماتیت هرپتیفورمیس (نوعی بیماری پوستی مرتبط با سلیاک)
- پیشگیری و درمان پنومونی پنوموسیستیس کارینی (Pneumocystis jirovecii) در بیماران مبتلا به HIV
- درمان برخی عفونتهای پوستی مزمن یا مقاوم
- در موارد خاص، به عنوان داروی کمکی در بیماریهای التهابی پوستی مانند واکنشهای وازکولیتی
🕓 نحوه مصرف
- دوز معمول برای درمان جذام: روزانه 100 میلیگرم همراه با داروهای دیگر (مانند ریفامپیسین و کلوفازیمین)
- در درمان درماتیت هرپتیفورمیس: شروع با 50 میلیگرم در روز، قابل افزایش تا 300 میلیگرم بر اساس پاسخ بیمار
- بهتر است دارو با غذا یا شیر مصرف شود تا احتمال تحریک معده کاهش یابد.
- در صورت فراموشی یک دوز، در اولین فرصت مصرف شود اما از دوز دو برابر خودداری کنید.
⚠️ هشدارها و موارد احتیاط
- در بیماران مبتلا به کمبود آنزیم G6PD مصرف دارو میتواند باعث همولیز (تخریب گلبولهای قرمز) شود.
- در بیماران با بیماری کبدی یا کلیوی باید با احتیاط مصرف شود.
- ممکن است باعث ایجاد متهموگلوبینمی شود که با کبودی لبها و تنگی نفس همراه است.
- در دوران بارداری و شیردهی فقط با تجویز پزشک مصرف شود.
💥 عوارض جانبی احتمالی
- تهوع، استفراغ، بیاشتهایی
- خارش یا بثورات پوستی
- کمخونی همولیتیک (بهویژه در افراد دارای کمبود G6PD)
- تب و تورم غدد لنفاوی
- زردی پوست (در موارد نادر)
- بیخوابی یا اضطراب خفیف
🔬 تداخلات دارویی
- ریفامپیسین (کاهش اثر داپسون)
- پیریمتامین و تریمتوپریم (افزایش خطر مسمومیت)
- پروبنسید (افزایش سطح پلاسمایی داپسون)
- داروهای ضد مالاریا مانند کلروکین (افزایش خطر عوارض خونی)
🧊 شرایط نگهداری
در دمای کمتر از ۳۰ درجه سانتیگراد، دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری شود. از دسترس کودکان دور نگه دارید.
