آلبومین | Albumin
آلبومین چیست؟
آلبومین (Albumin) یک پروتئین طبیعی پلاسما است که نقش مهمی در حفظ حجم خون، فشار انکوتیک و انتقال برخی مواد در بدن دارد. پزشکان از محلول تزریقی آلبومین برای جبران کاهش حجم خون، درمان برخی بیماریهای کبدی و کلیوی و حفظ تعادل مایعات بدن استفاده میکنند.
موارد مصرف آلبومین
پزشک ممکن است آلبومین را در شرایط زیر تجویز کند:
- درمان کاهش حجم خون (هیپوولمی) همراه یا بدون شوک
- درمان کاهش آلبومین خون (هیپوآلبومینمی)
- کمک به حفظ حجم پلاسما در بیماران مبتلا به سوختگیهای شدید
- پیشگیری از غلیظ شدن خون در بیماران دچار سوختگی
- رقیقسازی خون در برخی جراحیهای قلب و عروق، مانند جراحی بایپس قلب
- درمان کمکی ادم ناشی از سندرم نفروتیک یا نفروز حاد در بیمارانی که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهند
- درمان کمکی سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS) در بزرگسالان
- درمان کمکی پانکراتیت و برخی عفونتهای داخل شکمی
- کمک به درمان بیماران تحت همودیالیز
- درمان کمکی نارسایی حاد کبد
- کمک به درمان هیپربیلیروبینمی (زردی شدید) نوزادان در شرایط خاص
تجویز آلبومین باید بر اساس وضعیت بیمار و با نظر پزشک انجام شود.
مکانیسم اثر آلبومین
آلبومین مهمترین پروتئین مسئول حفظ فشار انکوتیک پلاسما است و حدود 70 تا 80 درصد این فشار را تأمین میکند.
تزریق محلول ۵ درصد آلبومین باعث افزایش حجم داخل عروقی میشود و با جذب مایع از فضای بینبافتی به داخل عروق، حجم خون را بهطور موقت افزایش میدهد. این فرآیند به بهبود گردش خون، کاهش غلظت خون و کاهش ویسکوزیته آن کمک میکند.
فارماکوکینتیک آلبومین
- نیمهعمر آلبومین حدود ۱۵ تا ۲۰ روز است.
- افزایش حجم خون پس از تزریق معمولاً طی چند دقیقه آغاز میشود.
- مدت اثر دارو به وضعیت حجم خون بیمار بستگی دارد.
- در بیماران دچار کاهش حجم خون، اثر افزایش حجم ممکن است چند ساعت ادامه داشته باشد.
- در افرادی که حجم خون طبیعی دارند، این اثر کوتاهتر است.
- آلبومین در مایع خارج سلولی توزیع میشود و بیش از ۶۰ درصد آن در فضای خارج عروقی قرار دارد.
موارد منع مصرف آلبومین
در شرایط زیر معمولاً نباید از آلبومین استفاده شود، مگر با تشخیص پزشک:
- کمخونی شدید
- نارسایی قلبی کنترلنشده
- افزایش حجم خون (هایپرولمی)
- ادم یا خیز ریوی
عوارض جانبی آلبومین
مانند هر فرآورده تزریقی، آلبومین نیز ممکن است عوارضی ایجاد کند.
قلبی و عروقی
- افزایش فشار خون
- افت فشار خون
- تاکیکاردی (افزایش ضربان قلب)
- تشدید نارسایی قلبی
- ادم
عصبی
- سردرد
- لرز
پوستی
- خارش
- راش پوستی
- کهیر
متابولیک
- افزایش حجم داخل عروقی (هایپرولمی)
گوارشی
- تهوع
- استفراغ
واکنش های حساسیتی
- واکنش آلرژیک شدید (آنافیلاکسی)
عوارض تنفسی
- برونکواسپاسم
- ادم ریوی
سایر عوارض
- تب
در صورت بروز تنگی نفس، درد قفسه سینه یا علائم حساسیت شدید، باید فوراً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.
تداخلات دارویی آلبومین
تداخل دارویی مهم و شناختهشدهای برای آلبومین گزارش نشده است، اما پزشک باید از تمام داروهای مصرفی بیمار مطلع باشد.
همچنین آلبومین با برخی محلولهای تزریقی ناسازگاری فیزیکی دارد و نباید بدون نظر داروساز یا پزشک با آنها مخلوط شود.
هشدارهای مصرف آلبومین
- سرعت تزریق آلبومین باید بر اساس وضعیت همودینامیک بیمار توسط پزشک تعیین شود.
- هنگام تزریق، وضعیت قلب، فشار خون و علائم افزایش حجم مایعات باید بهطور مداوم پایش شود.
- آلبومین با محلولهای حاوی الکل، محلولهای اسید آمینه، امولسیونهای چربی و وراپامیل ناسازگاری دارد و نباید در یک مسیر تزریق با آنها مخلوط شود.
- تزریق حجم زیاد محلولهای رقیقشده ممکن است باعث کاهش سدیم خون (هیپوناترمی) شود.
توصیههای دارویی آلبومین
- آلبومین را میتوان بدون توجه به گروه خونی بیمار تزریق کرد.
- در صورت نیاز، محلول آلبومین را میتوان با سرم نرمال سالین ۰٫۹ درصد یا دکستروز ۵ درصد رقیق کرد.
- برای رقیق کردن آلبومین نباید از آب استریل برای تزریق استفاده شود، زیرا ممکن است اسمولاریته محلول را کاهش دهد و خطر همولیز و آسیب حاد کلیوی را افزایش دهد.
- تزریق آلبومین باید در مراکز درمانی و تحت نظر پزشک یا کادر درمان انجام شود.
مصرف آلبومین در بارداری
رده بارداری: C
مطالعات حیوانی برخی عوارض احتمالی برای جنین را نشان دادهاند، اما مطالعات کافی در انسان وجود ندارد. بنابراین پزشک تنها زمانی آلبومین را در دوران بارداری تجویز میکند که منافع درمان، بیشتر از خطرات احتمالی برای جنین باشد. این دارو در دوران بارداری باید فقط با تجویز و تحت نظر پزشک مصرف شود.
