۱. موارد مصرف تأیید شده
این موارد عمدتاً بر اساس خاصیت ضد التهابی قوی و توانایی دگزامتازون در تعدیل سیستم ایمنی استوار هستند:
واتساپ 
تلگرام 
ایتا الف) اختلالات التهابی و روماتیسمی
بیماریهای روماتیسمی:
- به عنوان درمان کمکی کوتاهمدت برای کنترل حملات حاد یا تشدید بیماریهای التهابی مانند آرتریت روماتوئید، آرتریت پسوریاتیک، و آرتریت نقرسی حاد.
- نکته بالینی: دگزامتازون به دلیل قدرت بالا و نیمهعمر طولانی، اغلب برای کنترل التهابهای شدید مفصلی در دورههای کوتاه مورد استفاده قرار میگیرد تا از آسیب مفصلی بیشتر جلوگیری شود.
ب) اختلالات آندوکرین (غدد درونریز)
نارسایی آدرنال (اولیه یا ثانویه):
- اگرچه هیدروکورتیزون یا کورتیزون ترجیح داده میشوند، دگزامتازون میتواند به عنوان جایگزین گلوکوکورتیکوئید استفاده شود.
- نکته بالینی: دگزامتازون فعالیت مینرالوکورتیکوئیدی کمی دارد، بنابراین در درمان نارسایی آدرنال، باید حتماً با یک مینرالوکورتیکوئید مانند فلوئوکورتیزون همراه شود.
هیپرپلازی مادرزادی آدرنال:
- برای تنظیم تعادل هورمونی و کاهش سطح آندروژن.
تست تشخیصی سندرم کوشینگ:
- به عنوان تست سرکوب دگزامتازون برای تمایز بین علل مختلف افزایش کورتیزول.
ج) بیماریهای تنفسی و آلرژیک شدید
تشدید آسم حاد و آلرژیهای شدید:
- برای کنترل سریع التهاب و ادم در شرایط تهدیدکننده حیات مانند واکنشهای حساسیتی دارویی، واکنشهای آنافیلاکسی و آسم شدید.
- نکته بالینی: در موارد حاد، تجویز وریدی یا عضلانی دگزامتازون به دلیل شروع اثر سریع و قوی، به شکل خوراکی ترجیح داده میشود.
د) بیماریهای نئوپلاستیک (سرطانی)
مدیریت تسکینی لوسمیها و لنفومها:
-
به عنوان بخشی از پروتکلهای شیمیدرمانی، بهویژه در سرطانهای خونی.
میلوم مولتیپل:
- دگزامتازون جزء اصلی رژیمهای درمانی ترکیبی برای این بیماری است.
- نکته بالینی: در انکولوژی، دگزامتازون نه تنها به عنوان یک عامل ضد تومور در برخی بیماریها عمل میکند، بلکه برای کنترل عوارض جانبی شیمیدرمانی مانند تهوع و استفراغ نیز استفاده میشود.
ه) ادم مغزی
ادم مغزی ناشی از تومور، آبسه یا جراحی:
- دگزامتازون برای کاهش التهاب و فشار داخل جمجمهای استفاده میشود.
- نکته بالینی: دگزامتازون انتخاب اول برای ادم مغزی عروقی (ناشی از تومور) است، اما در ادم ناشی از سکته یا تروما با احتیاط بیشتری مصرف میشود.
- دوز بالا (مثلاً ۱۰ میلیگرم وریدی به دنبال دوزهای نگهدارنده) معمولاً برای شروع درمان تجویز میشود.
۲. موارد مصرف خارج برچسب
این موارد بر اساس شواهد بالینی قوی و تجارب تخصصی، در جامعه پزشکی رایج هستند:
تهوع و استفراغ ناشی از شیمیدرمانی:
- استفاده از دگزامتازون به صورت روتین به عنوان یک ضد تهوع قوی در ترکیب با سایر داروهای ضد استفراغ.
- نکته بالینی: تجویز دگزامتازون وریدی یا خوراکی قبل از شیمیدرمانی به طور قابل توجهی خطر تهوع و استفراغ تأخیری را کاهش میدهد.
کووید-۱۹:
- در بیماران بستری مبتلا به کووید-۱۹ که نیاز به حمایت اکسیژن دارند (اعم از اکسیژن مکمل، ونتیلاسیون غیرتهاجمی یا تهاجمی).
- نکته بالینی: بر اساس شواهد بالینی، دگزامتازون تنها کورتیکواستروئیدی است که به طور قطع مرگ و میر ناشی از کووید-۱۹ را در بیمارانی که نیاز به اکسیژن درمانی دارند، کاهش داده است.
بیماری ارتفاع :
- برای پیشگیری و درمان علائم شدید بیماری حاد ارتفاع (به ویژه ادم مغزی ارتفاع بالا).
- نکته بالینی: دگزامتازون میتواند علائم را تسکین دهد اما جایگزین اصلی پایین آمدن سریع از ارتفاع نیست.
فشردهسازی نخاعی ناشی از متاستاز:
- تجویز دوزهای بالا برای کاهش ادم اطراف تومور و حفظ عملکرد عصبی تا زمان درمان قطعی (جراحی یا رادیوتراپی).
- نکته بالینی: شروع سریع دوزهای بالا در این شرایط، یک فوریت پزشکی محسوب میشود.
درمان پیش از زایمان برای هیپرپلازی مادرزادی آدرنال:
- استفاده در دوران بارداری به صورت آزمایشی برای جلوگیری از ابهام جنسیتی در جنینهای دختر در معرض خطر (این کاربرد بحثبرانگیز است و با احتیاط شدید انجام میشود).
محصولات مرتبط
قرص پردنیزولون-آی آر 5 میلی گرم PREDNISOLONE-AR 5MG TAB
فرم خوراکی (قرص)موارد مصرف:1- بیماریهای روماتولوژیک و سیستمیک: آرتریت روماتوئید، لوپوس اریتماتوز سیستمیک و واسکولیتها: پردنیزولون در کاهش التهاب مفصلی، تسکین درد و جلوگیری از تخریب بافتهای مفصلی نقش کلیدی دارد.2- بیماریهای آلرژیک شدید: واکنشهای آلرژیک حاد (مانند آنافیلاکسی) و آسم شدید: استفاده از پردنیزولون در دورههای حاد به عنوان بخشی از پروتکلهای اورژانسی جهت سرکوب سریع واکنشهای ایمنی توصیه میشود.3- بیماریهای گوارشی التهابی: بیماری کرون و کولیت اولسراتیو: پردنیزولون به کاهش التهاب روده، تسکین علائم حاد و بهبود وضعیت بالینی کمک میکند.4- بیماریهای خونی و اختلالات خودایمنی: ترومبوسیتوپنی ایمنی و آنمی همولیتیک خودایمنی: با تعدیل پاسخ ایمنی، پردنیزولون به بهبود وضعیت خونی و کنترل روند بیماریهای خودایمنی کمک میکند.5- بیماریهای نورولوژیک عوارض ناشی از آسیب نخاعی یا التهاب عصب: کاهش تورم و کنترل التهاب در مسیرهای عصبی برای بهبود عملکرد نورولوژیک از دیگر کاربردهای فرم خوراکی است. نکات تنظیم دوز:دوز و مدت درمان پردنیزولون بسته به شدت بیماری، پاسخ بالینی و شرایط فردی بیمار (مانند بیماریهای زمینهای از جمله دیابت، فشار خون و اختلالات روانی) تنظیم میشود.قطع تدریجی:بهمنظور جلوگیری از سندرم قطع و کاهش خطر عوارض ناشی از توقف ناگهانی دارو، کاهش دوز باید به صورت تدریجی و تحت نظارت پزشک انجام شود.نظارت بر عوارض:پایش منظم برای شناسایی عوارض جانبی مانند هیپرگلیسمی، افزایش فشار خون، اختلالات روانی و سایر عوارض سیستمیک الزامی است.
سوسپانسیون تزریقی دپوستیوا 32 میلی گرم DEPOSTIVA 32 mg Suspension Injection
تزریق داخل ضایعه: -ضایعات پوستی جدی: آلوپسی آره آتا، لوپوس اریتماتوز دیسکوئید؛ کلوئیدها، ضایعات هیپرتروفیک موضعی، ضایعاتنفوذی، ضایعات التهابی گرانولوم حلقوی، لیکن پلان، لیکن سیمپلکس مزمن (درماتیت عصبی) و پلاک های پسوریاتیک،نکروز لیپوئیدیکا دیابتیکورم، تومورهای کیستیک آپونوروز یا تاندون (گانگلیون) تزریق داخل مفصلی یا بافت نرم: -بیماریهای التهابی مفاصل(تحت حاد و مزمن): آرتریت حاد نقرسی، سینوویت، تاندونوپاتی، بورسیت، اپی کندیلیت،آرتریت روماتوئید (RA)، آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان (JIA)، استئوآرتریت یا آرتریت پس از سانحه سایر موارد(تزریق عضلانی): -موارد آلرژیک: کنترل موارد آلرژیک شدید یا ناتوان کننده ( آسم، واکنش های حساسیت به دارو، رینیت آلرژیک چند سالهیا فصلی، serum sickness، یا واکنش های انتقال خون -بیماریهای پوستی: درماتیت آتوپیک، درماتیت بولوس هرپتی فرمیس، درماتیت تماسی، اریترودرمی اکسفولیاتیو،مایکوزیس فونگوئیدس، پمفیگوس، یا اریتم مولتی فرم شدید(سندرم استیونز-جانسون) -اختلالات غدد درونریز:نارسایی اولیه یا ثانویه قشر آدرنال (هیدروکورتیزون یا کورتیزون داروی انتخابی است)،هیپرپلازی مادرزادی آدرنال، هیپرکلسمی مرتبط با سرطان، یا تیروئیدیت غیر چرکی -اختلالات گوارشی: جهت کنترل وضعیت بیمار در دورهی حمله یا بحرانی در بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو -اختلالات خونی: آنمی همولیتیک اکتسابی (خود ایمنی)، آنمی Diamond-Blackfan، آپلازی گلبول قرمز خالص، مواردانتخابی ترومبوسیتوپنی ثانویه -اختلالات نئوپلاستیک:درمان تسکینی در لوکمی و لنفوم -مشکلات سیستم عصبی: تشدید حاد مولتیپل اسکلروزیس، ادم مغزی همراه با تومور اولیه یا متاستاتیک مغز یاکرانیوتومی. توجه: گایدلاینهای درمانی استفاده از دوز بالای وریدی یا خوراکی متیل پردنیزولون را برای تشدید حادمولتیپل اسکلروزیس توصیه می کنند. -مشکلات چشمی: افتالمی سمپاتیک، آرتریت تمپورال، یووئیت و شرایط التهابی چشمی که به کورتیکواستروئیدهای موضعیپاسخ نمیدهند. -مشکلات کلیوی: برای القای دیورز یا بهبود پروتئینوری در سندرم نفروتیک ایدیوپاتیک یا ناشی از لوپوس اریتماتوز -مشکلات تنفسی: بریلیوز، سل ریوی شعلهور یا منتشر همزمان با دارو درمانی ضد سل مناسب، پنومونی ائوزینوفیلیکایدیوپاتیک، سارکوئیدوز علامتدار +مشکلات مفصلی: به عنوان درمان کمکی و کوتاه مدت در عود نقرس حاد، کاردیت روماتیسمی حاد، اسپوندیلیتآنکیلوزان، آرتریت پسوریاتیک، RA، از جمله RA نوجوانان؛ درمان درماتومیوزیت، پلی میوزیت و لوپوس اریتماتوزسیستمیک -سایر موارد: تریکینوز با درگیری عصبی یا میوکارد؛ مننژیت سل همراه با بلوک ساب آراکنوئید یا بلوک قریب الوقوعهمزمان با دارو درمانی ضد سل مناسب تریامسینولون یک داروی کورتیکواستروئیدی مهم و طولانیاثر در درمان بسیاری از مشکلات التهابی و مربوط به سیستمایمنی بدن میباشد. این دارو به صورت سوسپانسیون تزریقی جهت تزریق عضلانی، داخل مفصل یا بافت نرم و در برخیموارد داخل ضایعه تولید میشود و دو نوع استونید و هگزاستونید از آن در دسترس میباشد. مهمترین تفاوت بین این دونوع استروئید، موارد استفاده و روش تجویز آنها میباشد. تریامسینولون استونید بیشتر در بیماریهای پوستی و موضعی مورد استفاده قرار میگیرد، در حالی که هگزاستونید بیشتربرای کنترل التهاب در بیماریهای التهابی سیستمیک استفاده میشود و البته کمیاب تر است. همچنین، روش تجویز نیزممکن است متفاوت باشد.
قرص فلانتادین 6 میلی گرم FLANTADIN 6 mg Tablet
قرص فورتیدکس 40 میلی گرم FORTYDEX 40 MG Tablet
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.