قرص سرترالین چیست؟ نحوه مصرف، کاربردها و عوارض قرص آسنترا

سرترالین (Sertraline) یکی از داروهای ضدافسردگی گروه مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) است که برای درمان برخی اختلالات افسردگی و اضطرابی تجویز می‌شود. این دارو با افزایش اثر سروتونین در مغز می‌تواند به کاهش علائم افسردگی، اضطراب و افکار وسواسی کمک کند.

آسنترا (Asentra) یکی از نام‌های تجاری سرترالین است؛ بنابراین وقتی پزشک یا داروساز از «آسنترا» صحبت می‌کند، منظور دارویی با ماده مؤثره سرترالین است.

سرترالین در درمان افسردگی اساسی، اختلال وسواس اجباری (OCD)، اختلال پانیک، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اضطراب اجتماعی و اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی (PMDD) کاربرد دارد.

اثر این دارو معمولاً فوری نیست و ممکن است چند هفته طول بکشد تا بهبود قابل توجه علائم ایجاد شود. همچنین سرترالین دارویی نیست که برای ایجاد شادی یا آرامش فوری مصرف شود و استفاده از آن باید بر اساس تشخیص پزشک انجام گیرد.

قرص سرترالین چیست؟

سرترالین یک داروی ضدافسردگی از گروه SSRI است. این دارو با مهار بازجذب سروتونین، میزان اثر این انتقال‌دهنده عصبی را در سیستم عصبی افزایش می‌دهد.

افزایش فعالیت سروتونین می‌تواند به بهبود علائم افسردگی، کاهش اضطراب و کنترل علائم برخی اختلالات روان‌پزشکی کمک کند.

اطلاعات دارویی سرترالین

قرص آسنترا چیست؟ آیا آسنترا همان سرترالین است؟

بله. آسنترا (Asentra) نام تجاری داروی سرترالین است و ماده مؤثره آن سرترالین هیدروکلراید است.

نام تجاری و شرکت سازنده ممکن است بسته به کشور و بازار دارویی متفاوت باشد، اما در صورتی که ماده مؤثره روی بسته‌بندی «Sertraline» درج شده باشد، داروی مورد نظر از نظر ماده مؤثره همان سرترالین است.

سرترالین برای چیست؟

سرترالین در درمان چند اختلال روان‌پزشکی کاربرد دارد، از جمله:

• اختلال افسردگی اساسی
• اختلال وسواس اجباری (OCD)
• اختلال پانیک یا حملات هراس
• اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
• اختلال اضطراب اجتماعی
• اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی (PMDD)

این موارد از کاربردهای رسمی سرترالین هستند. برخی پزشکان ممکن است در شرایط خاص، سرترالین را برای کاربردهای دیگری نیز تجویز کنند؛ چنین مصرف‌هایی باید بر اساس شرایط بیمار و تشخیص پزشک انجام شوند.

سرترالین چگونه اثر می‌کند؟

سلول‌های عصبی مغز برای انتقال پیام از مواد شیمیایی مختلفی استفاده می‌کنند که یکی از مهم‌ترین آنها سروتونین است.

سرترالین با جلوگیری از بازجذب سروتونین در سلول‌های عصبی، باعث افزایش اثر آن در فضای بین سلول‌ها می‌شود. این فرایند به مرور زمان می‌تواند در تنظیم خلق، اضطراب و برخی علائم وسواس و پانیک مؤثر باشد.

به همین دلیل اثر سرترالین مانند داروهای مسکن یا داروهای آرام‌بخش فوری نیست و برای مشاهده اثر کامل آن به زمان نیاز است.

سرترالین کی اثر می‌کند؟

سرترالین معمولاً بلافاصله پس از اولین قرص باعث بهبود افسردگی یا اضطراب نمی‌شود. برخی افراد ممکن است در هفته‌های ابتدایی تغییراتی را احساس کنند، اما اثر درمانی قابل توجه معمولاً طی چند هفته ایجاد می‌شود.

بنابراین اگر پس از چند روز تغییر محسوسی احساس نکردید، به معنای بی‌اثر بودن دارو نیست. مصرف منظم و پیگیری وضعیت بیمار توسط پزشک اهمیت زیادی دارد.

اگر پس از شروع درمان علائم افسردگی شدیدتر شد یا افکار مربوط به خودکشی ایجاد شد، باید در اسرع وقت با پزشک یا خدمات اورژانسی تماس گرفته شود.

نحوه مصرف قرص سرترالین

سرترالین معمولاً یک بار در روز مصرف می‌شود و می‌توان آن را همراه غذا یا بدون غذا مصرف کرد.

نکات مهم هنگام مصرف:

• دارو را هر روز در زمان مشخصی مصرف کنید.
• قرص را طبق دوز تجویزشده مصرف کنید.
• مقدار دارو را بدون مشورت پزشک افزایش یا کاهش ندهید.
• اگر دارو باعث اختلال خواب می‌شود، پزشک ممکن است زمان مصرف را تغییر دهد.
• اگر باعث خواب‌آلودگی می‌شود، ممکن است مصرف آن در زمان دیگری مناسب‌تر باشد.
• قطع دارو باید به صورت تدریجی و طبق برنامه پزشک انجام شود.

دوز مصرف سرترالین چقدر است؟

مقدار مصرف به نوع بیماری، سن، پاسخ بیمار به درمان و تحمل دارو بستگی دارد.

در بزرگسالان، دوزهای معمول بر اساس بیماری عبارت‌اند از:

افسردگی و وسواس

در افسردگی اساسی و OCD، دوز اولیه معمولاً ۵۰ میلی‌گرم یک بار در روز است. در صورت نیاز و با نظر پزشک، دوز می‌تواند به‌تدریج افزایش پیدا کند.

حداکثر دوز معمول برای این اختلالات ۲۰۰ میلی‌گرم در روز است. افزایش دوز معمولاً با فاصله حداقل یک هفته انجام می‌شود.

اختلال پانیک، PTSD و اضطراب اجتماعی

در این اختلالات، درمان معمولاً با ۲۵ میلی‌گرم در روز شروع می‌شود و پس از یک هفته ممکن است به ۵۰ میلی‌گرم در روز افزایش پیدا کند.

در صورت نیاز، پزشک می‌تواند دوز را به تدریج افزایش دهد و حداکثر دوز معمول به ۲۰۰ میلی‌گرم در روز برسد.

سرترالین برای PMDD

برای اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی، دوز و الگوی مصرف با سایر اختلالات متفاوت است. ممکن است دارو به صورت روزانه یا فقط در بخش مشخصی از چرخه قاعدگی مصرف شود.

در این شرایط نیز تعیین دوز باید توسط پزشک انجام شود.

نکته مهم: عبارت «حداکثر یک قرص در روز» همیشه درست نیست؛ زیرا قرص سرترالین در دوزهای مختلف تولید می‌شود و مقدار مصرف بر اساس میلی‌گرم تعیین می‌شود، نه تعداد قرص.

بهترین زمان مصرف قرص آسنترا ۵۰ چه زمانی است؟

سرترالین را می‌توان معمولاً صبح یا شب مصرف کرد؛ مهم‌تر از ساعت دقیق، مصرف منظم آن در زمان مشخص است.

اگر دارو باعث بی‌خوابی شود، پزشک ممکن است مصرف صبح را توصیه کند. اگر باعث خواب‌آلودگی شود، ممکن است مصرف شب مناسب‌تر باشد.

همچنین می‌توان سرترالین را همراه غذا یا بدون غذا مصرف کرد.

اگر یک نوبت سرترالین را فراموش کنیم چه کنیم؟

اگر مصرف یک نوبت را فراموش کردید، در بسیاری از موارد می‌توانید زمانی که به یاد آوردید آن را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، بهتر است نوبت فراموش‌شده را رد کنید و برنامه معمول را ادامه دهید.

برای جبران دوز فراموش‌شده، دو برابر کردن مقدار سرترالین توصیه نمی‌شود.

مصرف بیش از حد سرترالین چه خطراتی دارد؟

مصرف بیش از مقدار تجویزشده می‌تواند خطرناک باشد و ممکن است با علائمی مانند:

• تهوع و استفراغ
• سرگیجه
• خواب‌آلودگی
• لرزش
• بی‌قراری
• تغییر ضربان قلب
• کاهش سطح هوشیاری
• تشنج

همراه شود.

در صورت مصرف مقدار زیادی از دارو، به‌خصوص اگر همراه داروهای دیگر بوده است، باید فوراً از خدمات پزشکی کمک بگیرید.

آیا سرترالین اعتیادآور است؟

سرترالین مانند مواد مخدر یا داروهای اعتیادآور کلاسیک، وابستگی به معنای اعتیاد ایجاد نمی‌کند. با این حال، بدن ممکن است به مصرف مداوم آن سازگار شود و قطع ناگهانی دارو باعث علائم قطع یا discontinuation syndrome شود.

به همین دلیل حتی اگر احساس می‌کنید کاملاً بهبود یافته‌اید، نباید دارو را بدون مشورت پزشک قطع کنید.

عوارض سرترالین چیست؟

مانند سایر داروها، سرترالین نیز ممکن است باعث عوارض جانبی شود. شدت و نوع عوارض در افراد مختلف متفاوت است.

عوارض شایع سرترالین

برخی از عوارضی که ممکن است در ابتدای درمان مشاهده شوند عبارت‌اند از:

• تهوع
• اسهال
• خشکی دهان
• سردرد
• سرگیجه
• خواب‌آلودگی
• بی‌خوابی
• افزایش تعریق
• کاهش اشتها
• لرزش
• خستگی
• ناراحتی معده

این عوارض در بسیاری از افراد با ادامه درمان کاهش پیدا می‌کنند؛ اما در صورت شدید یا مداوم بودن آنها باید با پزشک مشورت شود.

عوارض جنسی سرترالین

یکی از عوارض مهم SSRIها، از جمله سرترالین، می‌تواند کاهش میل جنسی، تأخیر در ارگاسم یا مشکلات عملکرد جنسی باشد.

در مردان ممکن است مشکلاتی مانند اختلال در انزال یا نعوظ نیز ایجاد شود. اگر این عارضه آزاردهنده باشد، پزشک می‌تواند درباره تغییر دوز، تغییر زمان مصرف یا سایر گزینه‌های درمانی تصمیم بگیرد.

پشتیبانی و مشاوره

کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند

تماس فوری واتساپ ارسال نسخه آنلاین

ارتباط از طریق پیام‌رسان‌ها

واتساپ ایتا تلگرام

پاسخگویی 24 ساعته | 7 روز هفته

آیا سرترالین باعث چاقی می‌شود؟

تغییر وزن در افراد مصرف‌کننده سرترالین یکسان نیست. برخی افراد ممکن است کاهش اشتها و کاهش وزن داشته باشند و برخی دیگر در طول درمان دچار افزایش وزن شوند.

بنابراین نمی‌توان گفت سرترالین حتماً باعث چاقی می‌شود. اگر تغییر وزن قابل توجهی پس از شروع درمان ایجاد شد، بهتر است موضوع با پزشک مطرح شود.

آیا سرترالین خواب‌آور است؟

سرترالین می‌تواند در بعضی افراد باعث خواب‌آلودگی و در برخی دیگر باعث بی‌خوابی یا اختلال خواب شود.

تا زمانی که متوجه نشدید دارو چه اثری روی شما دارد، هنگام رانندگی یا کارهایی که نیاز به تمرکز و هوشیاری دارند احتیاط کنید.

عوارض قطع ناگهانی سرترالین

قطع ناگهانی سرترالین ممکن است باعث علائم قطع شود. این علائم می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• سرگیجه
• تهوع
• سردرد
• خستگی
• تحریک‌پذیری
• اضطراب
• اختلال خواب
• تغییرات خلقی
• احساس گزگز یا شوک‌های الکتریکی در برخی افراد

برای کاهش احتمال این عوارض، پزشک معمولاً دوز دارو را به‌تدریج کاهش می‌دهد. مدت و سرعت کاهش دوز به مقدار مصرف، مدت درمان و شرایط بیمار بستگی دارد. اطلاعات رسمی دارویی نیز بر کاهش تدریجی دوز هنگام قطع سرترالین تأکید می‌کند.

سندرم سروتونین چیست؟

سندرم سروتونین یک عارضه نادر اما جدی است که معمولاً در اثر افزایش بیش از حد فعالیت سروتونین ایجاد می‌شود و احتمال آن با ترکیب سرترالین با برخی داروهای دیگر افزایش پیدا می‌کند.

علائم هشدار می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• تب
• تعریق شدید
• لرزش
• بی‌قراری یا آشفتگی
• گیجی
• ضربان قلب سریع
• سفتی یا انقباض عضلات
• اختلال هماهنگی حرکات
• تهوع، استفراغ یا اسهال شدید

در صورت مشاهده علائم شدید یا ترکیبی از این نشانه‌ها، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.

افکار خودکشی هنگام مصرف سرترالین

داروهای ضدافسردگی، از جمله سرترالین، دارای هشدار مهمی درباره افزایش احتمال افکار و رفتارهای خودکشی در کودکان، نوجوانان و جوانان هستند؛ به همین دلیل در شروع درمان و هنگام تغییر دوز، وضعیت روانی بیمار باید با دقت بیشتری تحت نظر باشد.

اگر فردی که سرترالین مصرف می‌کند دچار افکار خودکشی، آسیب به خود یا تغییر شدید و ناگهانی در رفتار شد، نباید منتظر مراجعه معمول بعدی ماند و باید فوراً از پزشک یا خدمات اورژانسی کمک گرفت.

سرترالین و پانیک

سرترالین یکی از داروهایی است که برای درمان اختلال پانیک کاربرد دارد. این دارو با مصرف منظم می‌تواند به کاهش دفعات و شدت حملات پانیک کمک کند.

با این حال، سرترالین برای متوقف کردن فوری یک حمله پانیک طراحی نشده است و اثر آن به مرور زمان ایجاد می‌شود.

سرترالین و اضطراب

سرترالین در درمان برخی اختلالات اضطرابی، از جمله اختلال اضطراب اجتماعی و پانیک، کاربرد دارد.

در روزهای ابتدایی درمان، بعضی افراد ممکن است حتی افزایش موقتی اضطراب یا بی‌قراری را تجربه کنند. به همین دلیل پزشک در برخی بیماران درمان را با دوز پایین‌تر آغاز و سپس به‌تدریج دوز را افزایش می‌دهد.

سرترالین برای زودانزالی

سرترالین در برخی بیماران می‌تواند باعث تأخیر در انزال شود و به همین دلیل گاهی توسط پزشک برای زودانزالی به صورت خارج از کاربردهای رسمی دارو تجویز می‌شود.

با این حال، نباید برای درمان زودانزالی خودسرانه سرترالین مصرف کرد. مقدار مصرف و روش درمان باید بر اساس شرایط بیمار تعیین شود و دوزهای مورد استفاده برای این مشکل الزاماً با دوزهای استاندارد درمان افسردگی یکسان نیست.

آیا سرترالین قرص شادی‌آور است؟

خیر. سرترالین را نباید «قرص شادی‌آور» نامید.

این دارو برای درمان اختلالات مشخص روان‌پزشکی تجویز می‌شود و هدف آن ایجاد شادی مصنوعی یا تغییر فوری خلق نیست. اگر فرد دچار افسردگی یا اضطراب باشد، درمان موفق می‌تواند به مرور علائم بیماری را کاهش داده و کیفیت زندگی و عملکرد روزانه را بهتر کند.

در بسیاری از موارد، روان‌درمانی در کنار دارودرمانی نیز می‌تواند بخش مهمی از درمان باشد.

موارد منع مصرف و احتیاط سرترالین

پیش از شروع مصرف سرترالین، پزشک باید از سابقه پزشکی و داروهای مصرفی بیمار اطلاع داشته باشد.

مهم‌ترین مواردی که نیاز به توجه دارند عبارت‌اند از:

• حساسیت به سرترالین
• بیماری کبدی
• سابقه تشنج
• اختلال دوقطبی یا دوره‌های مانیا
• سابقه مشکلات خونریزی
• گلوکوم زاویه بسته یا خطر ابتلا به آن
• مصرف داروهای مؤثر بر سیستم سروتونین
• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا داروهای ضدالتهابی خاص

در بیماران مبتلا به اختلال کبدی، ممکن است مقدار مصرف نیاز به کاهش داشته باشد. در برچسب دارویی به‌روز، برای اختلال کبدی خفیف کاهش دوز توصیه شده و در اختلال متوسط یا شدید مصرف فرآورده توصیه نمی‌شود.

تداخلات دارویی سرترالین

سرترالین می‌تواند با داروهای مختلفی تداخل داشته باشد. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

فهرست بالا کامل نیست؛ بنابراین پیش از شروع سرترالین باید تمام داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی مصرفی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.

سرترالین و داروهای MAOI

مصرف هم‌زمان سرترالین با داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز (MAOI) می‌تواند خطرناک باشد و خطر سندرم سروتونین را افزایش دهد.

همچنین هنگام تغییر از یک داروی ضدافسردگی به داروی دیگر، فاصله زمانی لازم بسته به داروی قبلی متفاوت است؛ بنابراین این تغییر نباید بدون دستور پزشک انجام شود.

سرترالین و الکل

بهتر است هنگام مصرف سرترالین از مصرف الکل خودداری شود. الکل می‌تواند برخی عوارض مانند خواب‌آلودگی، سرگیجه و اختلال در تمرکز را تشدید کند.

اگر الکل مصرف می‌کنید، موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا بر اساس شرایط شما راهنمایی مناسب ارائه شود.

سرترالین در بارداری

مصرف سرترالین در دوران بارداری باید با نظر پزشک انجام شود. تصمیم‌گیری درباره ادامه یا شروع درمان به شدت بیماری، خطر عود بیماری در صورت قطع دارو و خطرات احتمالی برای مادر و جنین بستگی دارد.

قطع خودسرانه سرترالین در بارداری توصیه نمی‌شود. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، پیش از تغییر یا قطع دارو با پزشک مشورت کنید.

همچنین مصرف سرترالین در دوران شیردهی باید با پزشک بررسی شود.

سرترالین در سالمندان

سالمندان ممکن است نسبت به برخی عوارض SSRIها حساس‌تر باشند. یکی از نگرانی‌ها کاهش سطح سدیم خون (هیپوناترمی) است که می‌تواند با علائمی مانند ضعف، گیجی، سردرد یا عدم تعادل همراه باشد.

در سالمندان، به‌خصوص افرادی که داروهای مدر مصرف می‌کنند یا سابقه اختلالات الکترولیتی دارند، پایش پزشکی اهمیت بیشتری دارد.

سرترالین در کودکان و نوجوانان

سرترالین برای برخی شرایط، از جمله OCD در کودکان ۶ سال به بالا، کاربرد دارد و دوز آن بر اساس سن و شرایط بیمار تعیین می‌شود. برای بسیاری از کاربردهای دیگر، مصرف در سنین پایین باید با ارزیابی دقیق پزشک انجام شود.

همچنین به دلیل هشدار مربوط به افکار و رفتارهای خودکشی در کودکان، نوجوانان و جوانان، پایش دقیق وضعیت روانی پس از شروع درمان یا تغییر دوز اهمیت ویژه‌ای دارد.

چه زمانی هنگام مصرف سرترالین باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت بروز هر یک از موارد زیر، دریافت کمک پزشکی ضروری است:

• افکار خودکشی یا آسیب به خود
• واکنش حساسیتی شدید
• تشنج
• بیهوشی
• ضربان قلب غیرطبیعی شدید
• علائم شدید سندرم سروتونین
• خونریزی غیرعادی یا شدید
• درد چشم همراه با تغییر ناگهانی بینایی
• بی‌قراری یا تغییر شدید و غیرمعمول رفتار

جمع‌بندی

سرترالین یا آسنترا یک داروی ضدافسردگی از گروه SSRI است که برای درمان افسردگی و برخی اختلالات اضطرابی و وسواسی کاربرد دارد. اثر آن فوری نیست و مصرف منظم دارو برای رسیدن به اثر درمانی اهمیت دارد.

دوز سرترالین بر اساس نوع بیماری و شرایط بیمار تعیین می‌شود و در بسیاری از اختلالات، حداکثر دوز معمول ۲۰۰ میلی‌گرم در روز است.

تهوع، اسهال، سردرد، خشکی دهان، اختلال خواب، خواب‌آلودگی و اختلالات جنسی از عوارض احتمالی آن هستند. همچنین قطع ناگهانی دارو می‌تواند باعث علائم قطع شود؛ بنابراین کاهش دوز باید با نظر پزشک انجام شود.

سرترالین داروی تجویزی است و شروع، تغییر دوز یا قطع آن نباید به صورت خودسرانه انجام شود. این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست.