۱. پیشگیری از سکته مغزی و آمبولی سیستمیک در فیبریلاسیون دهلیزی غیردریچه‌ای

• این مهم‌ترین مورد مصرف آپیکسابان است. بر اساس مطالعات بالینی بزرگ، آپیکسابان در مقایسه با وارفارین، نه تنها در کاهش خطر سکته مغزی موثرتر بوده، بلکه خطر خونریزی‌های بزرگ (به‌ویژه خونریزی مغزی) را به طور معناداری کاهش می‌دهد. پزشک باید توجه داشته باشد که در بیماران با فیبریلاسیون دهلیزی که دارای حداقل دو مورد از معیارهای: سن بالای ۸۰ سال، وزن کمتر از ۶۰ کیلوگرم یا کراتینین سرم بیشتر از ۱.۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر هستند، دوز دارو باید به ۲.۵ میلی‌گرم دو بار در روز کاهش یابد.

۲. پیشگیری از ترومبوز ورید عمقی پس از جراحی تعویض مفصل ران یا زانو

• آپیکسابان برای پیشگیری از لخته شدن خون در بیمارانی که تحت جراحی‌های ارتوپدی بزرگ قرار می‌گیرند، تایید شده است. شروع دوز معمولاً ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از جراحی انجام می‌شود. برتری آپیکسابان در این مورد، عدم نیاز به پایش آزمایشگاهی منظم برخلاف هپارین‌های با وزن مولکولی پایین است.

۳. درمان ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه

• آپیکسابان برای درمان حاد لخته‌های وریدی تاییدیه دارد. پروتکل درمانی معمولاً با دوز بالای ۱۰ میلی‌گرم دو بار در روز برای ۷ روز اول شروع شده و سپس به ۵ میلی‌گرم دو بار در روز تغییر می‌یابد. این رویکرد تک‌دارویی، نیاز به پل‌زدن با هپارین تزریقی را در ابتدای درمان حذف می‌کند.

۴. کاهش خطر بازگشت ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه

• بیمارانی که دوره درمان اولیه ۶ ماهه را به پایان رسانده‌اند، می‌توانند برای پیشگیری طولانی‌مدت از دوز کاهش‌یافته ۲.۵ میلی‌گرم دو بار در روز استفاده کنند. این دوز در حفظ ایمنی بیمار در مقابل خونریزی همزمان با جلوگیری از عود لخته بسیار موفق عمل کرده است.

موارد مصرف خارج برچسب
در شرایط خاص بالینی و بر اساس شواهد علمی رو به رشد، آپیکسابان در موارد زیر نیز توسط متخصصان تجویز می‌شود:

۱. پیشگیری از لخته در بیماران مبتلا به سرطان (ترومبوز مرتبط با بدخیمی)

• اگرچه راهنماهای قدیمی بر هپارین تزریقی تاکید داشتند، اما داده‌های جدید نشان می‌دهند که آپیکسابان گزینه‌ای بسیار مناسب و با سهولت مصرف بیشتر برای بیماران مبتلا به سرطان (به جز سرطان‌های گوارشی با خطر خونریزی بالا) جهت پیشگیری و درمان لخته‌های وریدی است.

۲. سندرم آنتی‌فسفولیپید (با احتیاط فراوان)

• در برخی موارد خاص که بیماران قادر به تحمل وارفارین نیستند، پزشکان ممکن است آپیکسابان را در نظر بگیرند. با این حال، شواهد در این مورد همچنان محدود است و در بیماران با خطر بالای لخته (نوع سه مثبت)، وارفارین همچنان انتخاب اول باقی می‌ماند.

۳. پیشگیری از لخته در بیماران بستری غیر جراحی

• در برخی پروتکل‌های بیمارستانی برای بیماران حاد که تحرک کمی دارند و در معرض خطر بالای لخته هستند، آپیکسابان به عنوان جایگزینی برای داروهای تزریقی جهت پیشگیری استفاده می‌شود.

۴. نارسایی کلیوی پیشرفته و همودیالیز

• اگرچه در ابتدا احتیاط زیادی وجود داشت، اما داده‌های فارماکوکینتیک و مطالعات مشاهده‌ای منجر به استفاده خارج برچسب از آپیکسابان در بیماران دیالیزی مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی شده است (اغلب با دوز ۵ یا ۲.۵ میلی‌گرم دو بار در روز). پزشک باید پایش دقیق علائم خونریزی را در این گروه در اولویت قرار دهد.

نکات کاربردی برای مدیریت بالینی

• تداخلات دارویی: آپیکسابان توسط آنزیم‌های کبدی و پروتئین‌های ناقل دفع می‌شود. مصرف همزمان با داروهای مهارکننده قوی این آنزیم‌ها (مانند کتوکونازول) یا القاکننده‌های قوی (مانند ریفامپین) می‌تواند سطح دارو را به شدت تغییر دهد.
• مدیریت خونریزی: در صورت بروز خونریزی جدی، عامل خنثی‌کننده اختصاصی (آندکسا آلفا) در مراکز مجهز بین‌المللی در دسترس است. در نبود آن، کنسانتره کمپلکس پروترومبین چهار فاکتوره گزینه جایگزین است.
• قطع دارو قبل از جراحی: برای جراحی‌های با خطر خونریزی کم، معمولاً قطع دارو ۲۴ ساعت قبل کافی است، اما برای جراحی‌های پرخطر، قطع دارو ۴۸ ساعت قبل توصیه می‌شود.

1. فشارخون بالا

•  موارد مصرف: درمان فشار خون بالا (هایپرتنشن) به‌تنهایی یا در ترکیب با سایر داروهای ضد فشار خون، مانند دیورتیک‌ها، مهارکننده‌های ACE، یا بتابلاکرها.
• جزئیات بیشتر: فشارخون بالا یکی از عوامل خطر اصلی برای بیماری‌های قلبی-عروقی، سکته مغزی و نارسایی کلیه است. والزارتان به‌عنوان یک مهارکننده گیرنده آنژیوتانسین II، برای کاهش فشار خون در بیماران مبتلا به هیپرتنشن استفاده می‌شود. این دارو می‌تواند فشار خون را از طریق گشاد کردن عروق و کاهش مقاومت عروقی کاهش دهد.

2.    نارسایی قلبی

• موارد مصرف: درمان نارسایی قلبی با کاهش عملکرد قلب در بیمارانی که نشان‌دهنده عملکرد قلبی پایین (کسر تخلیه کمتر از 40%) هستند.
• جزئیات بیشتر: نارسایی قلبی یکی از علل شایع مرگ و میر در بیماران مبتلا به بیماری‌های قلبی است. والزارتان به‌عنوان درمان کمکی برای کاهش علائم نارسایی قلبی مانند تنگی نفس، ورم پاها و خستگی تجویز می‌شود. همچنین، این دارو می‌تواند به کاهش بستری شدن بیماران در بیمارستان و پیشگیری از مرگ و میر کمک کند.

3.    پیشگیری از نارسایی قلبی پس از انفارکتوس میوکارد

• موارد مصرف: پیشگیری از نارسایی قلبی و مرگ و میر پس از انفارکتوس میوکارد (حمله قلبی).
• جزئیات بیشتر: پس از انفارکتوس میوکارد، آسیب به عضله قلب می‌تواند منجر به کاهش عملکرد قلب و نارسایی قلبی شود. والزارتان می‌تواند به‌عنوان درمان کمکی برای بیماران پس از انفارکتوس میوکارد برای کاهش خطر نارسایی قلبی و مرگ زودرس استفاده شود.

4.    نفروپاتی دیابتی

• موارد مصرف: درمان نفروپاتی دیابتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 که دارای پروتئینوری (وجود پروتئین در ادرار) هستند.
• جزئیات بیشتر: دیابت یکی از علل شایع نارسایی کلیه است. در بیماران دیابتی نوع 2، نفروپاتی دیابتی می‌تواند به آسیب‌های دائمی به کلیه‌ها منجر شود. والزارتان به کاهش پروتئینوری و پیشگیری از پیشرفت آسیب کلیوی در این بیماران کمک می‌کند. این دارو به‌ویژه در بیمارانی که فشار خون بالا دارند، مفید است.

5.    کاهش خطر سکته مغزی در بیماران با فشارخون بالا

•  موارد مصرف: کاهش خطر سکته مغزی در بیماران هیپرتنشن با ریسک بالا.
• جزئیات بیشتر: فشار خون بالا یکی از عوامل اصلی بروز سکته مغزی است. در بیماران هیپرتنشن با ریسک بالا برای سکته مغزی (مثلاً بیماران با بیماری عروق کرونر یا سابقه سکته مغزی)، والزارتان می‌تواند به‌عنوان داروی ضد فشار خون برای کاهش خطر سکته مغزی و بیماری‌های قلبی عروقی تجویز شود.

6.    کنترل فشارخون بالا در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر

• موارد مصرف: درمان فشار خون بالا در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر.
• جزئیات بیشتر: بیماری عروق کرونر به‌ویژه در بیماران هیپرتنشن می‌تواند خطر سکته قلبی و سایر مشکلات قلبی را افزایش دهد. والزارتان در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر و فشار خون بالا برای کاهش فشار خون و کاهش ریسک مشکلات قلبی عروقی دیگر تجویز می‌شود.

7.    کاهش پروتئینوری در بیماران مبتلا به نفروپاتی غیر دیابتی

•  موارد مصرف: کاهش پروتئینوری در بیماران مبتلا به نفروپاتی غیر دیابتی.
• جزئیات بیشتر: پروتئینوری یکی از نشانه‌های آسیب کلیوی است که می‌تواند ناشی از انواع مختلف بیماری‌های کلیوی باشد. در بیماران مبتلا به نفروپاتی غیر دیابتی، والزارتان به کاهش پروتئینوری و پیشگیری از آسیب بیشتر به کلیه‌ها کمک می‌کند.

والزارتان با اثرات خود در کاهش فشار خون و محافظت از قلب و کلیه‌ها، به‌عنوان درمانی مؤثر در بیماران مبتلا به هیپرتنشن، نارسایی قلبی، نفروپاتی دیابتی و سایر شرایط مشابه مورد استفاده قرار می‌گیرد.